Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/6474 K.2016/9515

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar, kamu düzeni ile ilgili olduğundan, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Somut olayda, davacının 01.04.1997-01.09.2006 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde pişirimci ve fırın ustası olarak çalıştığının tespitini istediği davada, gelen yazı cevaplarından; davalı işveren tarafından Kuruma 01.09.2006-02.06.2010 tarihleri arasında bildirimde bulunulduğu, talep döneminde davalı işyerinin kapsamda bulunup faal olduğu ve davacının anılan dönem yönünden başkaca işyerinde çalışması bulunmadığı; 21.11.1999 sevk ve 21.05.2001 terhis olmak üzere askerlik ödevinin ifa edildiği ve neticeten makul olarak kabulü mümkün zaman dilimi, askerlik süresine eklenmek suretiyle, dinlenen tanık beyanlarına göre davanın yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davanın kısmen kabulü yönünde hüküm tesis edilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme, davaya konu edilen işyerinin gıda sektöründe faaliyet gösteren üretim yeri olduğu dikkate alındığında karar vermeye yeterli ve elverişli görülmemektedir.

Davacının çalışmasının gerçekliği, işin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, davaya konu fırın gibi gıda işyerlerinin bağlı olduğu belediyelerin ve Bakanlığın ilgili birimleri tarafından başlangıçta ve belirli periyotlar ile denetime tabi tutulmalarının, sağlık taraması yapılması gerektiğinin yasal zorunluluk olduğu gözetilerek, bu yönde kapsamlı ve titiz bir araştırma yapılarak işyeri ile ilgili olarak tanzim edilmiş tutanaklar ile çalışanlara ilişkin bilgilerin bulunduğu belgeler temin edilerek,

davacının hizmet süresi irdelenmeli, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.