Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/6601 K.2017/4623

Dava, aksine kurum işleminin iptali ile, 01.01.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ve ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, 1987-2002 yılları arasında 3549 gün 506 sayılı Yasa kapsamında, 01.10.2003 - 01.01.2005, 01.06.2005 - 01.01.2008, 01.10.2008 - 28.02.2011 tarihleri arasında ayda 15 gün üzerinden, 01.03.2011 - 31.12.2012 tarihleri arasında ayda 30 gün üzerinden toplamda 1605 gün Tarım sigortalılığı bulunan ve 12.11.2012 tarihinde ne zaman emekli olabileceğine dair Kuruma başvuran davacıya, davalı Kurumca, 2925 sayılı Yasa gereği tarım sigortalılığından 01.01.2014 tarihinde yaşlılık aylığının bağlanabileceğinin cevaben bildirildiği,

prim borcunu yatırarak 17.02.2014 tarihinde tahsis talebinde bulunan davacıya herhangi bir cevabi yazı yazılmadan, 13.05.2014 tarihinde SMS yoluyla prim borcu olduğunun bildirildiği, 21.05.2014 tarihinde ise, her ne kadar 5154 gününüz bulunuyor ise de, 2925 sayılı Yasa kapsamında 1260 günü bulunmadığından bahisle aylığın bağlanamayacağının bildirildiği,

daha sonra 03.12.2014 tarihinde, 2925 sayılı Yasa kapsamında süreksiz tarım sigortalısı olmak için davacının 01.05.2008 tarihinde müracaat etmesi ve sigortalılığının 01.03.2011 tarihi itibariyle devam ettiği gerekçesiyle prim borç bildirimi açıklamasını yaptığı, tahsis talebi öncesi bu hususun sehven davacıya bildirilmediği,

davacının bu prim borcunun iptali ile aylık bağlanmasını işbu dava ile talep ettiği, mahkemece, 2011 ve 2012 yıllarında yapılan ve emanet kayıtlarında gözüken ödemelerin dikkate alınarak prim borcunun bulunup bulunmadığı sorulmuş, davalı kurumca, yapılan ödemeler 2012/7 dönemine kadar borcu karşıladığı ve 2012/8-12 dönemleri arasına ilişkin hala prim borcunun bulunduğunun belirtilmesi üzerine, aylık bağlanması için prim borcunun bulunmaması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de, söz konusu hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununun 6. maddesinde sigortalılığın sona ermesi ve kesintiye uğraması durumları düzenlenerek 1. fıkranın (a) bendinde, primlerini gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ait olduğu yılı izleyen yılın Şubat ayı sonuna kadar ödemeyenlerin o yılın 1 Ocak gününden itibaren, (c) bendinde, ... kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlamaları nedeniyle prim veya kesenek kesilmeye başladığı tarihten itibaren sigortalılıkların sona ereceği, 2. fıkrasında,

(c) bendi uyarınca sigortalılıkları sona erip de ... kuruluşları ile ilgilerinin kesilmesi nedeniyle prim veya kesenek ödenmesine son verilenlerin sigortalılıklarının, prim veya kesenek ödenmesine son verildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren kendiliğinden başlayacağı belirtilmiş, 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 106. maddesinde yürürlükten kaldırılan kanunlar ve maddeleri sıralanırken anılan 6. maddeye yer verilmemiştir.

Diğer taraftan 5510 sayılı Kanunun 6/1-(ı) maddesinde, bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında; kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin 4. ve 5. maddelere göre sigortalı sayılmayacakları bildirilmiş, 6111 sayılı Kanunun 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 25. maddesiyle, değinilen (ı) bendinde yer alan “Kamu idareleri” ibaresi “Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca, 6111 sayılı Kanunun 01.03.2011 günü yürürlüğe giren 51. maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenen Ek 5. maddede, 4. madde ile isteğe bağlı sigortalılık hükümleri ve 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamında sigortalı olmayan, kendi sigortalılıklarından dolayı bu kanunlara göre gelir veya aylık almayan ve 18 yaşını doldurmuş olanlardan; tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların istemde bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılacakları, bu madde kapsamındaki sigortalılığın.

4/1-(b)-(4) maddesi dâhil olmak üzere 4. maddeye dayanılarak sigortalı olarak çalışmaya başlayanların çalışmaya başladıkları tarihten, sigortalılıklarını sona erdirme talebinde bulunanların talep tarihinden, prim borcu bulunanlardan talepte bulunanların primi ödenmiş son günden, gelir ya da aylık talebinde bulunanların aylığa hak kazanmış olmak koşuluyla talep tarihinden ve ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona ereceği, bu madde kapsamındaki sigortalıların 4. madde kapsamında çalışmaları durumunda, bu madde kapsamındaki sigortalılıklarının sona ereceği, 4. madde kapsamındaki çalışmanın sona ermesi halinde,

bu madde kapsamındaki çalışmasının devam etmesi kaydıyla çalışmanın sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren bu madde kapsamındaki sigortalılıklarının kendiliğinden başlayacağı açıklanmış, 6111 sayılı Kanunun 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 52. maddesiyle 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 29. maddenin 1. fıkrasında, bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren Ek 5. madde kapsamındaki sigortalılardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının on sekiz katı üzerinden başlanılarak,

izleyen her yıl için bir puan artırılmak suretiyle otuz katını geçmemek üzere prim alınacağı, 2. fıkrasında, 01.05.2008 ila 30.09.2008 tarihleri arasında 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalı olanlar hakkında da bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren 1. fıkra ile Ek 5. madde hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Mahkemece bu açıklamalar ışığında EK 5 tarım sigortalılık şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmakla, belirtilen hususlar kapsamında irdeleme yapıldıktan sonra tahsis yönünden karar verilmesi gerekmektedir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.