Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/6941 K.2018/4507

Davacı, davalı şahıslarla arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Anayasamızın 141. maddesinde, yargılamanın aleniyeti ilkesi benimsenmiştir. Bunun anlamı yargılama açık olarak yapılacak ve yargılamanın sonunda verilen karar da açıkça belirtilecektir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 149. (HMK’nun 28.) maddesinde de bu husus belirtilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 294. maddesi gereğince mahkeme, hazır olan tarafları iddia ve savunmalarını dinledikten sonra yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder.

Kararın tefhimi en az aynı Kanunun 297. maddesinde belirtilen hüküm sonucunun tutanağa geçirilerek okunması suretiyle olur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c. maddesinde, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiği açıklanmıştır.

Anılan maddeye göre; tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin gösterilmesinin gerekli olduğu belirtilmektedir.

Eldeki davada verilen hüküm yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gibi, mahkemenin gerekçesinin somut davayla ilgili olmadığı, davanın gerekçesinde dava dışı kişilerle ilgili tespitler bulunduğu, davalılarla ilgili herhangi bir gerekçe oluşturulmadan, dava dışı kişilerle ilgili bir idare mahkemesi kararının gerekçe olarak aynen hükme geçirildiği görülmektedir.

Mahkemece öncelikle dava konusu dönemde davalılar ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler, bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler ve öğrenci taşıma işi yapılan okul çalışanları resen saptanarak,

çalışmaların varlığı, niteliği ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalılara yapılan ödemelerin kim tarafından ve ne şekilde olduğu araştırılarak varsa banka hesap hareketlerine yansıyan ilgili kayıtlar getirtilmeli, böylece davaya konu olayla ilgili gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek ve usulüne uygun şekilde gerekçelendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair yönleri incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.