Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/7238 K.2018/8001

Dava, davacının yaşlılık aylığının ¼’ünden fazla kesinti yapılmasına dair kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 14. fıkrasında “Kurum, prim ve her türlü alacaklarını, işverenlere olan borçlarından mahsup etmek suretiyle tahsil etmeye yetkilidir.” hükmüne, 16. fıkrada da “Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun 51'inci, 102'nci ve 106'ncı maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. …” hükmüne yer verilmiştir.

6183 sayılı Kanunun 71. maddesinin 1. fıkrasında ise, “Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz.” hükmü ile kısmen haczi mümkün olan gelirlerin ne oranda haczedileceği belirlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, gelirlerin haczinde 6183 sayılı Kanunun 71. maddesi ile getirilen sınırlamalar ile, zor şartlarda geçimini temin eden sigortalılar yada emeklilerin, borçları yüzünden insanlık onuruna yakışmayan şartlarda hayatlarını sürdürmek zorunda kalmalarının önüne geçilmesi amaçlanmış olup 5510 sayılı Kanunda bu sınırlamalara istisna niteliği taşıyan bir düzenleme bulunmadığı gibi, anılan Kanunun 88. maddesinin 14. fıkrasına dayalı olarak, gelir ve aylıklardan 6183 sayılı Kanunun 71. maddesindeki sınırlamaları aşacak şekilde kesinti yapılması da mümkün değildir.

Somut olayda, davacının emekli aylığından cari SGDP için yasal oranda kesinti yapıldığı, birikmiş SGDP borcu ve prim borcu için ayrı ayrı 1/4 oranında kesinti yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının emekli aylığından cari SGDP için yasal oranda kesinti yapılması hukuka uygun olmakla ancak birikmiş SGDP borcu ve prim borcu için ayrı ayrı 1/4 oranında kesinti yapılması hukuka aykırı olup davacının yaşlılık aylığından 1/3 oranından fazla kesinti yapılamayacağı gözetilerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.