Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/7870 K.2017/4657

Dava, kurum işleminin iptali, 01.09.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

30.07.2009 tahsis talebine istinaden 3646 gün üzerinden 506 sayılı Yasa kapsamında 01.09.2009 tarihinden itibaren aylık bağlanan davacının, davalı Kurum tarafından yapılan 12.03.2014 tarihli rapor neticesinde, ...'e ait işyerinden bildirilen 27.06.2009-13.07.2009 tarihleri arası 17 gün çalışmanın fiili olmadığının tespiti üzerine, hizmetlerin iptali neticesinde son 4/1-a kapsamındaki çalışmalarının 1260 günün altına düşmesi neticesinde aylığının iptal edilerek yaşlılık aylığı ve sağlık giderleri yönünden borç çıkarılarak tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı, tarafından çalışmanın gerçek olduğu kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istediği, Mahkemece, yapılan yargılamada tanık beyanları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, "sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez." Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olay incelendiğinde. Mahkemece, müfettiş raporundaki ifadeler gözetilmeksizin, iptale konu dönemde davacıdan hangi işyerinde ne iş yaptığı sorulmadan, sigorta bildirimi iptal edilmeyen bordro tanıkları dinlenilmeden, sigortalılığı iptal edilen tanık beyanları nazara alınarak eksik inceleme sonucunda karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öncelikle, davacının isticvab edilerek müfettiş raporundaki beyanlarıda gözetilerek, iptale konu dönemde nerede, hangi işi yaptığı sorulmalı, Kurum denetim raporunda, beyanı alınan işveren ve diğer şahısların resen beyanına başvurulmalı, ayrıca Kurum denetim raporu sonucunda sigortalılığı iptal edilmeyen bordro tanıkları tespit edilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sonradan dinlenen tanık beyanları ile daha önce dinlenen tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde, bu çelişki giderilmeye çalışılmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus,

hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.