Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/829 K.2018/6875

Dava, itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkâr tazmninatı istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, davacı Kurum tarafından yapılan teftiş neticesinde , ...'te ikamet eden davalı ...'in 14.8.2009 tarihinde ... ilinde bulunmadığı halde hemofili hastası oğlu ... için "...

D.I 1000 IU" ilacın hastayı görmeden ve hasta muayenesine dayanmadan reçete edilerek ...'da faaliyet gösteren eczaneden temin edildiğinin belirlendiği ve davalılar dışında diğer hastalarında aynı şekilde ikamet ettikleri il dışında, aynı doktarlardan, aynı eczaneden, ilaç mümessilleri aracıyla, ardışık protokol numarası verilerek reçetelerin düzenlenmesi neticesinde kurumun zarara uğratıldığı, bu konuda ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nda soruşturmanın devam ettiği, ilaç bedelerinin tahsili için başlatılan takibe davalıların itiraz etmesi üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece, hasta gerçekten hemofili hastası ve ilacı kullanmış olsa bile, düzenlenen reçetenin hasta muayenesine dayanmadığı gerekçesiyle kurum isteğinin kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

6098 sayılı ... Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir.

Bu nedenle, hukuk hâkiminin, ceza hâkiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağı saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkûmiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, sayı 2, 2007, s.45-61 ) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır.

Dosya kapsamındaki mevcut delil durumu nazara alındığında, sigorta müfettişinin, reçetenin usulsüz düzenlendiği belirtilmiş ise de reçete edilen ilacın hasta tarafından kulanılıp kullanılmadığı, gereksenimi olup olmadığı, fazladan alınıp alınmadığı gibi hususların belirtilmediği gibi davacı Kurum tarafından bu durumlarda ispat edilebilmiş değildir.

İspat külfetinin davacı Kurumda olduğu da dikkate alınarak, anılan sigorta müfettişi raporu uyarınca, davalı sigortalılar hakkında devam ettiği belirtilen ceza soruşturması sonucu beklenilmeli, ayrıca sigortalının oğlu ... hemofili hastası olduğuna ve kullanım gereksinimi olan ilaçlara ilişkin raporlar celp edilip, ihtiyaç durumu, reçete edilen ilacın kullanım kotası içerisinde kalıp kalmadığı, fazladan bir kulanımın söz konusu olup olmadığının araştırılarak,

davalı sigortalının gerçekleştirildiği iddia edilen eylemlerdeki kusur ve kastına ilişkin varsa Kurum tarafından gösterilecek deliller de toplanıp hep birlikte değerlendirilip taktir edilmek suretiyle ve varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı ... bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.