Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/8460 K.2018/10202

......

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı...vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dava, iş kazası sonucu vefat eden Sigortalının hak sahiplerine davacı Kurum tarafından bağlanan gelirin davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesidir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalının davalı işyerinde çalışırken, 23.05.2009 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine 197.231,77-TL ilk peşin değerli gelir bağlandığını, ... ile ...'in de kusurlu bulunduklarını, ayrıca davalı işverenin gerekli iş güvenliği prensiplerini gerektiği gibi yerine getirmediği gerekçesi ile kusurlu olduğunun belirtildiğini bu nedenlerle sigortalı........ hak sahiplerine bağlanan gelir ilk peşin sermaye değerinden kaynaklanan kurum zararının gelirin onay tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

......Mahkemesinin.......sayılı dosyası ile müteveffa ......hak sahiplerinin açmış oldukları tazminat dosyasında alınan kusur raporu ile davalı .......... olduğu, söz konusu görülmekte olan dava dosyasında ise davalı ......oranında kusur atfedildiği, buna göre aynı olay nedeniyle tarafların kusur oran ve aidiyetleri bakımından çelişkili kararların verilmesi olasılığının ortadan kalkması, hak ve adalet kurallarına aykırı bir sonuç ortaya çıkmaması, yargıya olan güvenin sarsılmaması yönü gözetilerek, zararlandırıcı sigorta olayındaki kusur oran ve aidiyetleri konusunda varsa çelişkinin giderilmesi hususunda işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda uzman olan bilirkişi heyetinden oluşa uygun kusur raporu alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

2-5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından ise 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı,

başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, anılan fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

İşverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise,

gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, davalılardan ... ve ... yetkisi ve konumu net olarak belirlendikten sonra, işveren adına ve hesabına, işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapıp yapmadığı, işveren vekili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, işveren vekili ise, yukarıdaki açıklamalar gözetilerek ... ve ... işveren vekili olmaları yönünden 21/1. madde uygulanması kapsamında değerlendirme yapılarak,

kurum alacağı belirlenmeli, işveren vekili olmadığının tespiti halinde ise, 3. kişi konumunda olduğu gözetilerek 21/4. madde uygulaması kapsamında değerlendirme yapılmalı sorumlu olduğu miktar belirlenmeli, teselsül hükümleri çerçevesinde de tüm davalıların sorumlu oldukları miktar belirlenerek davacı Kurumun talep ettiği miktarda gözetilerek taleple bağlılık kuralı gereği davacı ve davalı .........Ş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece çelişkili ve hatalı bilirkişi raporuna göre yanılgılı değerlendirme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı Kurum ve davalı ........... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.