Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/8586 K.2017/4858

Dava, sahte sigortalılık nedeniyle iptal edilen hizmetlerin gerçek olduğunun tespiti ile 01.08.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması, bu tarihten itibaren ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya içindeki kayıt ve belgelerden; davacının 09.07.2014 tarihli tahsis talebinin, 01.08.1978-31.08.1984 tarihleri arasındaki hizmetlerin sahte sigortalılık nedeniyle iptal edildiği gerekçesiyle şartlar oluşmadığından talebin reddedildiği, mahkemece, aradan geçen yaklaşık 30 yıllık süre dikkate alındığında, dosya kapsamı ve toplanan deliller itibariyle tanık beyanları nazarında davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de, söz konusu hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

Yukarıda anlatılanlar nazarında mahkemece beyanlarına başvurulan tanıklardan, ... ve ...’ın dava dışı işyerinden ihtilaflı dönemde bildirimlerinin bulunmadığı, diğer tanık ...’ın ise söz konusu işyerinden 01.05.1978-31.10.1978 ve 01.08.1981-01.07.1983 tarihleri arasında bildiriminin bulunduğu, ihtilaflı dönem konusu olan 01.08.1978-31.08.1984 tarihleri arasındaki dönemin bu kapsamda tam olarak ispatlanamadığı anlaşılmakla, tüm dönemi karşılamasa bile,

ihtilaflı dönemde çalışması bulunan diğer bordrolu tanıkların yeteri kadarının beyanına başvurulmalı, davacının çalışmasının geçtiği işyerinin eşine ait olduğu hususu nazarında hizmet ilişkisi araştırılmalı, tanık beyanları arasında varsa çelişkiler giderilmeli, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri araştırılmalı, böylelikle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O halde, davalı Kurum vekilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.