Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/8648 K.2019/2370

Dava, davacının maaşından sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılmasına dair kurum işleminin iptali ile kesintilerin iadesi, Bağ-Kur sigortalılığının 19.01.2001 tarihi itibaiyle sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 19.01.2001 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalılığının sona erdiğinin tespitine, Kurum tarafından yapılan kesintilerin iptali ile davacıya iadesine ve 01.03.2006 tarihinden itibaren sosyal güvenlik destek primi borçlusu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu davada; davacının 06.03.1995 tarihinde kuruluş tescili yapılan ... Tur...Ltd.Şti.’nin kurucu ortağı olduğu,hissesini 19.01.2001 tarihinde devrettiği, davacının 01.03.2006 tarihinde emekli olduğu ve emekli maaşından 2015/Ekim ayından itibaren sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapıldığı, davacının 22.03.1985 - 2000/12 tarihleri arasında 4/b sigortalılığı, 02.02.2001-10.01.2005 tarihleri arasında 4/a sigortalılık kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.

1) Somut dosyada, 18.05.2018 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, 2018 yılı Mart ayı ve önceki aylara ilişkin sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları, kapsama alınmıştır.

İlgili yasanın 10. maddesinin 5. fıkrası “ 5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalışması nedeniyle ilgili mevzuatına göre sosyal güvenlik destek primi ödemesi gereken sigortalıların bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan sosyal güvenlik destek primi borçları ve bu borca bağlı gecikme cezası, gecikme zammı gibi fer’i alacaklar terkin edilir.” hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan düzenlemede belirtildiği üzere 7143 sayılı yasa ile sosyal güvenlik destek priminin terkin edilmesi karşısında mahkemece davacının sosyal güvenlik destek primi borçlusu olmadığı ve yapılan kesintilerin davacıya ödenmesine dair hükmü yerindedir.

2) 5510 sayılı yasanın geçici 63. maddesinde ise "Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla,

prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez.

Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları bu maddenin yayım tarihini takip eden ay başı itibarıyla yeniden başlatılır.

Ancak, daha sonra sigortalı ya da hak sahipleri tarafından talep edilmesi hâlinde durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı, talep tarihinde 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden borç tutarı hesaplanarak ihya edilir. Hesaplanan borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Tebliğ edilen borç tutarının bu süre içinde tamamen ödenmemesi hâlinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir. İhya edilerek kazanılan hizmet süreleri borcun ödendiği tarihten itibaren geçerli sayılır.

Birinci fıkraya göre sigortalılıkları durdurulanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler hakkında 1/1/2012 tarihinden bu maddenin yürürlük tarihine kadar durdurulan süreler için genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaz.

Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.” denilmektedir.

Somut dosyada; Davacnın Bağ-Kur sigortalılığının 19.01.2001 tarihinde sona erdiğinin tespiti talebi yönünden mahkemece verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Mahkemece davacıya ait sicil dosyası Kurumdan celp edilmeli, şirket ortaklığının devrine ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmeli,davacı 01.03.2006 tarihinde emekli olduğundan emekliliğe esas alınan süreler tespit edilmeli, 5510 sayılı yasanın geçici 63. maddesi de irdelenmek suretiyle davacının sigortalılık şartları incelenmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.