Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2016/886 K.2016/1380

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda kararında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

Dava konusu somut olayda, davacının davalı ... nezdindeki ... Komutanlığı işyerinde sigorta işe giriş kaydının yapılmaması üzerine sosyal güvenlik kaygısı ve işini kaybetme korkusu ile kendi imkanlarıyla isteğe bağlı sigortalılığa başvurarak 2005/11. dönemden bu yana isteğe bağlı primlerini ödeyerek, 10.06.2007 tarihine kadar çalıştığını, bu tarihten itibaren birlik komutanlığınca yapılan teftiş sonucunda çalışmasının yasal olarak uygun olmadığı gerekçesiyle tazminatları verilmeksizin işine son verildiğini öne sürerek, davalı işverene ait işyerinde 18.11.1999 tarihinden 2005 yılının 11. ayına kadar olan çalışmaları ile isteğe bağlı prim ödediği 2005/11-10.06.2007 tarihleri arasında zorunlu sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacı ...' in, davalı işveren ... Komutanlığına ait tescilsiz işyerinde 18.11.1999-09.05.2007 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 2692 gün çalıştığının tespitine karar verildiği görülmüştür.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir.

506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacıya ait, hizmet cetveli incelendiğinde; davalı işverene ait işyerinden hiç bildirim yapılmamış olduğu, 3501012253558 s.s. numarasına göre 2005/11-2007/10. tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı ödemelerinin bulunduğu görülmüştür.

Mahkemece yapılan araştırmalar sonucunda; ...

Kışla Gazinosuna ait karar defterinin 20.01.2003, 15.03.2005, 12.04.2005, 18.11.2005, 20.01.2006, 12.10.2006 ve 09.05.2007 tarihli karar fotokopilerinin gönderildiği, bu tarihler dışında (1999-2000-2001-2002-2004 yıllarına ilişkin) herhangi bir karar fotokopisinin, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin işe giriş-çıkış kartı, ücret tediye bordrosu yada başkaca işyeri kaydının ibraz edilmediği, 20.01.2003, 15.03.2005, 12.04.2005 tarihli kararlarda, Askeri Gazinonun temizlik işlerinde ve/veya Otel kısmının temizlik ütü, çamaşır işinde çalışan gündelikçiye ödenecek ücretin kararlaştırıldığı,

18.11.2005, 20.01.2006, 12.10.2006 tarihli kararlarda, otelin temizlik ve ütü, çamaşır işlerinde gündelikçi olarak çalışan ...’in ismi belirtilmek suretiyle ücretinin kararlaştırıldığı, 09.05.2007 tarihli kararda da, davacının işten ayrılma talebi nedeniyle çalıştırılmamasına karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece, davalı işyerinden 1999-2000-2001-2002-2004 yıllarına ilişkin herhangi bir karar yada başkaca işyeri kaydı ibraz edilmediğinin kabulü ile birlikte davacının 18.11.1999-09.05.2007 tarihleri arasında davalı ... nezdindeki ... Komutanlığı işyerinde çalıştığının kabulüne ilişkin kararı eksik araştırma ve incelemeye dayalı bulunmuştur.

Şöyle ki, davacı adına 1999-2000-2001-2002-2004 yıllarına ilişkin herhangi bir karar yada başkaca işyeri kaydı ibraz edilmediği ve bu tarihler arasında davacının çalışma iddiasının kanıtlanamadığı, ayrıca karar defteri bulunan 2003, 2005, 2006 ve 2007 yıllarında davacının çalıştığı günlere ilişkin ücret ödendiğinin belirtilmesi karşısında bu ödemelere ilişkin makbuzların getirtilmediği ve kaç gün çalıştığı, çalışmasının tam zamanlı olup olmadığının belgelere dayalı irdelenmediği görülmüştür.

Açıklanan, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONU Ç