Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/101 K.2017/2990

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan... Başkanlığı vekili ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Yasanın 4. maddesi ile “işveren; ...sigortalıları çalıştıran ... kişiler...” olarak tanımlanmış olup, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde ayrıca verilen kararın infazı açısından işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.

Davacı, 01.08.1998-23.02.2009 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece, davacının davalılara ait iş yerinde 01/08/1998-19/09/2006 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdiyle fiili olarak günlüğü asgari ücret üzerinden çalıştığı, bu dönem içerisinde 01/08/1998-31/08/2000 tarihleri arasında 750 gün ve 01/01/2004-30/04/2004 tarihleri arasında 120 gün olmak üzere toplam 870 gün hizmetinin olduğu ile bu hizmetlerin diğer hizmetlerle birleştirmesi gerektiğinin tespitine, 20/09/2006-30/11/2006 tarihleri arasındaki talebinin ispatlanamadığından reddine, 01/12/2006-23/02/2009 tarihleri arasındaki çalışmasının bildirimi yapıldığından tespitinde hukuki yarar bulunmadığına karar verilmiştir.

Mahkemece kısmen kabulüne karar verilen 01/08/1998-19/09/2006 dönemi bakımından, kurum kayıtlarındaki 31186 sicil sayılı işyerinden davacının eksik bildirimlerinin olduğu, anılan işyerinin davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, davalılardan ...’ün davalı ... ile birlikte 14.10.2006 tarihinde farklı bir işyeri açtıkları, davalıların birlikte açtıkları 1011675 sicil sayılı işyerinden davacının bildirilmeyen hizmet süresinin bulunmadığı anlaşılmakla, davalı...’ün iş bu davada kabulüne karar verilen süreler yönünden işveren sıfatının ve sorumluluğunun olmadığı anlaşılmakla, hakkında davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan Kurum vekili ve ...'ün bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.