Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/1082 K.2017/4424

Dava, aksine kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada Mahkemece verilen 26.11.2014 günlü ilk karar Dairemizin 07.12.2015 günlü ve 2015/3298 Esas, 2015/21564 Karar sayılı İlamı ile “ davacı ile eski eşinin 12.06.2011 tarihine kadar birlikte yaşadıkları belirgin ise de, bu tarih sonrası bakımından mahkemece yapılan incelemenin karar vermeye yeterli olmadığı gerekçesi ile” eksik araştırmaya dayalı olatak bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki KURU, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 ..., 1974, sayfa 395 vd.)

Eldeki davada, Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün

değildir.

Mahkemece bozma sonrasında davacı hakkında ikamet ve seçim kayıtları üzerinde yapılan araştırma yeterli ise de, davacının eski eşi hakkında yapılması gereken araştırma bakımından, eski eşin oturduğu ... adresinde komşu tanıkların varlığının araştırılması ile bu kişilerin de beyanlarına başvurulduktan ve her iki eş bakımından 12.06.2011 tarihi ve sonrasına göre, özellikle davacının kiraya vereni olarak dinlenen tanığın beyanlarında davacının 2013 yılından itibaren kiracısı olduğunu belirtmesi karşısında,

medula kayıtlarındaki adreslerin aynı olup olmadığı hususu da araştırıldıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bozma öncesi alınan yetersiz kolluk tutanağının esas alınması ile ayrı yaşama olgusu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları nazara alınmalı ve hüküm bozulmalıdır.