Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/1159 K.2019/6328

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 21. maddesidir.

5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile işveren davalının, Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21., 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanununa (mülga 4857 sayılı İş Kanununa) uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Anılan kanunlarda. İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar, denilmekte, böylece, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.

İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Somut olayda, Mahkemece, ölen işçinin yakınları tarafından davalı kurum ... aleyhine açılan tazminat davasının; "yargılama konusu iş kazasının ölen işçinin davalı ... için yaptığı bekçilik işi ile ilgisi olmayan kendi hayvanını kontrol etme işi sırasında ve kayma ihtimali yüksek bulunan bir taşın üzerine çıkması sonucu gerçekleştiği, iş verenin özen yükümlülüğü kapsamında alabileceği bir tedbirin bulunmadığı ve sorumluluğunu gerektirecek bir kusurunun bulunmadığından bahisle reddedildiği ve Yargıtay incelemesinden geçerek onandığı" böylece, dava konusu iş kazasında davalı iş veren ... nin kusursuz olduğu kabul edilerek,

iş kazası sonucu sigortalıya veya hak sahiplerine SGK tarafından bağlanan gelirlerden iş verenin SGK ya karşı sorumlu tutulabilmesi için kusurunun varlığı gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ancak, tarafları ve konusu farklı olan sigortalının açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmeyecektir. Şayet, kesinleşmiş ise ancak, güçlü delil teşkil edebilir. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Bu nedenle, öncelikle davalı vekilinin davaya konu olayın iş kazası olmadığına ilişkin itirazı varsa; Bu itiraz nedeniyle öncelikle işverene davaya konu kazanın “iş kazası” olup olmadığına dair sigortalının hak sahiplerine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna husumet yönelteceği tespit davası açması için süre verilmesi ve açılacak davanın bekletici mesele yapılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

İşverenin bu yönde bir iddiası yok ise; dosyada mevcut kusur raporu yetersiz olup, yerinde keşif yapılarak, yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda iş güvenliği ve sağlığı önlemlerine ilişkin yeniden kusur raporu alınmalıdır.

Mahkemenin, bu maddi ve hukuki olguları gözetmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.