Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/2279 K.2017/5396

Asıl dava, malûllük aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ve aylıkların kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ile kurumca tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit ile kuruma karşı prim borcunun bulunmadığının tespiti istemine, karşı dava ise, davacı Kurumca yapılan yersiz aylık ödemeleri ile birlikte yersiz sağlık giderlerine yönelik alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtildiği şekilde asıl davanın kabulüne karşı davanın ise reddine, karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada mahkemece ilk kez verilen 12.11.2014 tarihli karar, Dairemizce bozulmuş ve bozma ilamında “aylığın kesilmesi ve yeniden bağlanması ile ilgili olarak 5510 sayılı Yasanın 95’inci maddesinde yer alan prosedürün işletilmesi ile aylığın bağlandığı ve kesildiği tarihler itibari ile çalışma gücü kaybının en az %60’ını kaybedip keybetmediği hususunda belirleme yapılması, prim alacağı bakımından ise 1479 Sayılı Yasada yeniden sigortalı olmanın aylık kesme nedeni olmadığı için zorunlu sigortalılık nedeniyle ödenen primlerin iadesinin mümkün olmayacağı hususlarına işaret edilerek bir irdeleme ve araştırma yapılmak suretiyle karar verilmesi ”gereğine işaret edilerek, bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise, bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden bahsedilmesi mükün değildir.

Mahkemece, bozma ilamında ayrıntılı ve açıkça anlatıldığı şekilde irdeleme yapmak ve davacı hakkında yasal prosedürü işlettikten sonra davacının aylık şartlarına ve özellikle çalışma gücünün en az %60’ını kaybedip kaybetmediği hususu üzerinde durulmak suretiyle aldırılacak rapor sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, herhangi bir araştırma ve irdeleme yapılmaksızın sadece Yüksek Sağlık Kurulundan bozma öncesi Kurumun kabulünü teyit edecek şekilde verilen karar dikkate alınarak, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı-karşı davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.