Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/2741 K.2017/5552

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Eldeki dosyada, davacı 25.10.2004 tarihi ile 30.04.2009 tarihleri arasında davalı ... Tic. Tur. Ltd. Şti. işyerinde davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespiti istemi ile açtığı davada mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karar eksik araştırma ve inceleme nedeniyle isabetsizdir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacının 25.10.2004-01.01.2005 tarihleri arasındaki hizmet tespiti talebinin reddine ilişkin kararı yerinde olmakla birlikte, Kuruma bildirilen 25.10.2007-30.04.2009 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi kararı usul ve yasaya aykırıdır. Zira, belirtilen sürede davacının prim ödeme gün sayılarının eksik bildirilmiş olması nedeniyle, tespit talebinde hukuki yararı olduğu açıktır.

Davacının 01.01.2005 – 24.10.2007 tarihleri arasında ise ayda 12 gün olacak şekilde çalıştığına ilişkin tespite dayanak teşkil eden ve davalı işveren vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 25.01.2013 tarihli İbranamede davacının imzasının bulunmadığı, parmak bastığı dikkate alınarak bu döneme ilişkin de yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, mahkemece yapılacak iş, anılan İbranamenin doğruluğu ve içeriği hakkında davacının bilgisine başvurulmalı, davacı tarafından ibraname kabul edilirse 01.01.2005-24.10.2007 tarihleri arasındaki çalışmanın ayda 12 gün olup olmadığı araştırılmalı, davacı tarafından ibranamenin kabul edilmemesi halinde çalışıldığı iddia edilen otelin tadilatının hangi tarihler arasında yapıldığı usulünce araştırılarak, tadilat tarihinin tespiti ile bu tarihten 30.04.2009 tarihine kadar tam gün çalışma olup olmadığı araştırılmalı, davacının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı,

eksik günlere ilişkin Kuruma verilen belge olup olmadığı hususu Kurumdan sorulmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı ve davalılardan ... Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.