Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/2974 K.2017/5730

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İncelemeye konu davada, mahkemece verilen ilk karar, Dairemizin 05.12.2013 günlü ve 2013/8733 E. 2013/23550 K. sayılı ilamıyla; “... mahallesi muhtarı olan tanık ...un davacının ...odun ve kömür depoları olarak geçen yerdeki tüm depoların gece bekçiliğini yaptığı yönündeki beyanı ile... mahallesi No:4 adresindeki işyerinden 03.12.2009 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin yapılan kolluk tahkikatında tanık olarak ifadesine başvurulan davacının 04.12.2009 tarihli kolluk ifade tutanağındaki ''ben Alacahırka odun depolarında 6 senedir bekçilik yapmaktayım'' şeklindeki beyanı da dikkate alınarak,

dava konusu dönemde bahse konu depoların kime ait oldukları ile bu depo sahiplerinin işverenlik durumu vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle araştırılmalı, yapılacak araştırma sonucu dava dışı depo sahiplerinin işverenlik durumu bulunduğunun anlaşılması halinde, yasal yöntemine uygun biçimde davaya katılımları sağlanmalı, anılan hırsızlık olayına ilişkin olduğu anlaşılan ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/5143 nolu soruşturma dosyasının aslı ya da onaylı örneği dosya içerisine alınmalı, komşu işyeri çalışanları ve işyeri sahipleri zabıta marifetiyle tespit edilerek resen tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı” denilerek bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir. (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf

yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki KURU, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak)... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 ..., 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olayda; Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, eksik araştırma yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece bozma kararı uyarınca nda işveren olan dava dışı depo sahipleri davaya dahil edilmiş ise de, anılan depolarda 03.12.2009 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında polise müşteki sıfatıyla başvuran depo sahibi ...’ in davaya dahil edilmediği, davalılara ait dönem bordrolarının getirtilmediği, isteğe bağlı sigortalılığın varlığı nedeniyle tespit istenen bir kısım dönem için hak düşürücü süre nedeniyle talebin reddine karar verildiği görülmüştür.

... Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/5143 nolu soruşturma dosyasından davacının hırsızlık olayının meydana geldiği tarihte nda çalıştığı sabittir. Ayrıca, isteğe bağlı sigortalılık zorunlu sigortalılığı ortadan kaldırmadığından, bu nedene dayanarak hak düşürücü sürenin varlığından bahsedilemez.

Bu nedenle, nda işveren olan dava dışı depo sahiplerinden ... davaya dahil edilerek, davalılara ait dönem bordroları getirtilerek, dönem bordrolarında kayden çalışması bulunan bordro tanıkları belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, belirdiği takdirde tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, odun depolarının taşındığı adresten de araştırma yapılmalı, çalışmanın başlangıç tarihi belirlenmeli, bu tarih itibari ile hak düşürücü süre değerlendirilmeli, yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek, uyulan bozma kararı gereklerine göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek hüküm bozulmalıdır.