Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/3440 K.2018/9089

.....

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ..... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan kabulü ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. ...... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, dava dışı şirket adına düzenlenen ve şirketin 2015/9. ayına ilişkin prim ve işsizlik sigortası prim borçları ile gecikme zamlarını ihtiva eden dava konusu ödeme emrinin iptalini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, .......... Kuruma 12/05/2016 tarihi itibari ile 745.866,01 TL borcu bulunduğunu, borçlu şirket hakkında takip başlatıldığını, davacının borçlu şirketin yönetim kurulu üyesi ve başkanı olduğunu, 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 20. fıkrasına göre borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından, dava konusu ödeme emirleriyle ilgili şirkete başvuru yapılmadan, hukuka aykırı olarak davacıya tebliğ edildiği, ödeme emirlerine davacının adı kalem ile yazılmış olduğundan davacı adına düzenlenmiş oldukları, davalı kurumca verilen cevapların çelişkili olmasına rağmen, Mahkemece bu hususun dikkate alınmadığı, davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği istemiyle istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

......sayılı ilamı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca esastan kabulü ile ....... 1. İş Mahkemesinin...... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusuz kaldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın vekalet ücreti ve yargılama giderleri konusunda hatalı olduğunu belirtilerek, kararın istinaf incelemesi ile bozulmasını talep etmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 23.06.2010 günlü, .... Karar sayılı ilamında benimsendiği üzere; Uyuşmazlığın çözümü için davanın niteliğinin belirlenmesi ve yargı yoluna ilişkin düzenlemelerin açıklanmasında yarar vardır:

Bilindiği üzere, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK)’nun 76. maddesi (Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nın 33. maddesi) ve 4/6/1958 tarih ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, bir davada ileri sürülen olayları izah davacıya, maddi olayların hukuki tavsifi, uygulanacak yasa maddelerini bulmak ve uygulamak mahkemeye ait olup bu husus aynı zamanda hakimin doğrudan görevidir. Hakim, tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp maddi vakıalarla bağlıdır. Dayanılan maddi olguların salt ilgili tarafça bildirilen içeriğine ve o tarafın bunlara yönelik hukuki nitelendirmesine bağlı kalınarak bir sonuca ulaşılması, yukarıda belirtilen usul kanunu düzenlemelerine uygun olmaz.

Mahkeme, önüne gelen uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, hukuki nitelendirmeyi yaptıktan sonra, davaya konu edilen talebin dinlenilirliğini ve yasal koşullarını irdeleyecek, ortaya konulan deliller çerçevesinde yargılama yaparak, hukuka uygun olmak üzere nihai kararını verecektir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava dosyası incelendiğinde, davacının talebinin, dava dışı şirket adına düzenlenen ve şirketin 2015/9. ayına ilişkin prim ve işsizlik sigortası prim borçları ile gecikme zamlarını ihtiva eden dava konusu ödeme emrinin iptalini istemine ilişkin olduğu anlaşılmakta ise de; dosya kapsamında davacı adına düzenlenmiş ödeme emri olmadığı belirgin olmakla, iş bu eldeki davanın menfi tespit istemli dava olduğu gözetilmek suretiyle, menfi tespit davası olarak değerlendirilmesi gerektiği hususu gözetilerek bu kapsamda yapılacak yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve

araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve .... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne ilişkin kararının kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

....