Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/3787 K.2019/6744

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı davalı... İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüyle, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabul kısmen reddi yönünde yeniden bir karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı... İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı dava dilekçesinde; davalı şirkete husumet yöneltmek suretiyle, 2007 Mayıs ayı itibariyle davalı şirkette yarım gün şeklinde sürekli çalıştığını, kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiş, 25.03.2014 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, 01.05.2007 – 13.12.2013 tarihleri arasındaki kuruma bildirimeyen çalışmalara ilişkin olduğu belirlenmiştir.

II-CEVAP

Davalı işveren vekili; zamanaşımı def’i ile birlikte, davacı ile aralarında iş sözleşmesi bulunmadığı, yasanın aradığı işçi-işveren ilişkisinin ve iş sözleşmesinin bağımlılık unsurunun bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1- Davacının davalıya ait işyerinde 01/05/2007-01/02/2014 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasanın 80. maddesi gereği ayda 9 gün asgari ücretten hizmet akdiyle sigortalı olarak çalıştığının TESPİTİNE, 2- Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,” şeklinde karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Talebin aşıldığı gerekçesiyle “1-Davalı işveren vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca kabulü ile Ankara 27. İş Mahkemesine ait 17.11.2016 gün ve 2016/267 E. 2016/594 K.sayılı kararının KALDIRILMASINA, yerine, 2-Davanın KISMEN KABULÜ VE KISMEN REDDİ ile davacının davalıya ait 1119072.006.07 sicil sayılı büro işyerinde 01/05/2007-13/12/2013 tarihleri arasında kısmi zamanlı olarak ayda 8 gün süreyle ve sigorta primine esas kazancın alt sınırı üzerinden hizmet akdiyle çalıştığının TESPİTİNE 3-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı işveren vekili, davacı ile aralarında iş sözleşmesi bulunmadığı, davacını kendi nam ve hesabına çalışan bağımsız biri olduğu ve aralarında yasanın aradığı işçi-işveren ilişkisinin ve iş sözleşmesinin zaman ve bağımlılık unsurlarının bulunmadığı, gider pusulalarındaki imzaların davacıya ait olduğu ve hesaplanan çalışma sürelerinin 7 gün yerine 8 gün olarak hesaplandığından yanlış olduğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava dilekçesinde işveren olarak... İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne husumet yöneltilmiş, ... davalı olarak gösterilmemiş, dava dilekçesi ve tensip tutanağı da kuruma tebliğ edilmemiştir. Davacı vekilinin 04.06.2014 havale tarihli dilekçesiyle ...’nın davaya dahil edilmesi talebi üzerine de kuruma herhangi bir tebligat yapılmamış, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan, savunma ve delilleri toplanmadan karar verilmiş, istinaf istemi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen geri çevirme kararı üzerine kuruma da gerekçeli karar tebliğ edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar başlığında ise kurum dahili davalı gösterilerek yeni bir hüküm kurulmuştur.

Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hallerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır (6100 sayılı HMK m.59). Başka bir anlatımla, bir hakkın birden fazla kişi tarafından birlikte veya birden fazla kişiye karşı kullanılmasının zorunlu olduğu hallerde, bu hak dava konusu edildiği zaman o hakla ilgili birden fazla kişi zorunlu dava arkadaşı durumundadır.

Davalılar arasında (pasif) mecburi dava arkadaşlığı bulunması halinde, davacı, bütün davalılara karşı birlikte dava açmak zorundadır. Bu yön, 6100 sayılı HMK’nun 60. maddesinde; “Mecburi dava arkadaşları … aleyhine birlikte dava açılabilir” denilerek norma bağlanmıştır. Davalı sıfatı mecburi dava arkadaşlarının tümüne aittir.

Davaya konu uyuşmazlık, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 79. maddesinin 10. fıkrasına ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesine dayalı hizmet tespiti istemine ilişkin olup, davanın açılış tarihi itibariyle işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu arasında (pasif) mecburi dava arkadaşlığı bulunduğundan, öncelikle kuruma yöntemince husumet yöneltilip, savunma ve delilleri toplanmalı, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Taraf sıfatı kamu düzenine ilişkin olup, usulüne uygun olarak haklarında açılmış bir dava olmadığı halde kurumun davaya "dahili davalı" olarak dahil edilerek hakkında yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.