Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/4398 K.2018/5719

Dava, 18.02.2005 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının haksahiplerine bağlanan gelir nedeniyle oluşan kurum zararının davalılardan 506 sayılı Yasanın 26. maddesi gereğince rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ...Ş. ile ... Lojistik ve Tic. A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

18.02.2005 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle açılan bu davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 506 sayılı Yasa'nın26.maddesidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da, işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Sigortalının 18.02.2005 tarihinde davalı sürücü ... yönetimindeki, diğer davalı ...Ş. tarafından zmms poliçeli ... plakalı çekici ile Baruthane katı atık merkezinin bahçesinde arkasında duran ... plakalı boş çekiciye konteyner yüklemek için geri manevra yapması sırasında, arkasında bulunan sigortalı ...'a çarparak iki aracın arasında sıkışıp vefat ettiği anlaşılmıştır.

Hükme esas alınan kusur raporuna göre ;davalı ...'ya % 25, sigortalı ...'a % 25, katı atık aktarma merkezindeki atık silolarının yüklenmesi ve taşınmasını üstlenmiş olan davalı ... Tic. A.Ş'a % 30 ,atık merkezinin işletilmesini ... Büyükşehir Belediyesinden ihale suretiyle üstlenmiş olan İstaç A.Ş. % 20 oranında kusur atfında bulunulduğu anlaşılmış ise de dava dışı ...

Büyükşehir Belediyesi asıl işveren olup, asıl işveren sıfatıyla kusurunun irdelenmediği anlaşılmakla, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden dava dışı ...

Büyükşehir Belediyesi'nin asıl işveren sıfatıyla kusuru irdelenmek suretiyle (kazanılmış haklar gözetilerek) kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Diğer yandan ... A.Ş. ihbar olunan olup, dosyadaki sözleşmelere aykırı olarak işveren kabul edilmek suretiyle kusur izafe edilmesi isabetsiz bulunmuştur. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum ve davalı ...Ş. ile ... Lojistik ve Tic A.Ş. avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.