Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/5092 K.2018/3661

.....

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, bozma ilamına uyarak, ilamında yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 13.06.2014 tarihli karar, Dairemizin bozma ilamı ile “30.04.2008 tarihi öncesindeki uyuşmazlığa konu dönem bakımından, yapılan işin niteliği de dikkate alınarak, öncelikle yazılı delil bulunup bulunmadığı,

bu kapsamda davalı işyerinden sadır olmuş yazılı belgelerin olup olmadığı hususu araştırılmaksızın, ayrıca, kabul edilen süreler bakımından da askerlik süresinden sonra makul sürenin gözetilmesi yerine, bu süre ile çakışacak şekilde 01.11.2006 tarihinden sonraki sürelerde davalı yanında çalıştığının belirtilmesi isabetsiz olduğu gibi,

yazılı delillerin bulunmaması halinde komşu işyerlerinden çalışan ve bordrolu olduğu emniyet veya Kurumdan tespit edilecek şekilde davacının çalışmalarını bilebilecek şekilde tanıkların belirlenmesi ve beyanlarının alınması ile oluşacak vaki çelişkilerin de usulünce giderilmesinden sonra davacının çalışma süreleri net olarak belirlenip, sonucuna göre hüküm kurulması” gereğine işaret edilerek, bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

./..

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK) Eldeki davada ise bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada, belirlenen tanıklar dinlenilmiş ise de, bu tanıkların davacı bakımından uyuşmazlık konusu dönem içerisinde çalışmalarının veyahut komşu işyerlerinde geçen çalışmalarının tespit edilmediği gibi dava dışı ve komşu olmadığı belirgin olan işyerlerinden 09.01.2010 itibari ile işe girişinin bildirilmesi ve alınan beyanlardan davacı hakkında 30.04.2008 tarihinden önceki dönem bakımından, öncelikle yazılı delil araştırması yapılması gereğine rağmen,

çalışma olgusunun doğrulanmasına yetecek kadar ve Kurum kayıtlarından komşu olarak çalıştığı belirlenebilecek şekilde olan tanıklar tespit edilmeksizin yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, davacının hizmet döküm cetvelinde bildirim yapılan sürelerin tekrar tespit edilmesinde hukuki yararının olmadığının düşünülmemesi ile yazılı şekilde karar verilmesi de, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, mahkemece uyuşmazlığa konu süreler net olarak belirlenip öncelikle yazılı delil veya bordro tanığı, bulunmaması halinde ise Kurum veya emniyet kayıtları ile komşu işyeri tanığı niteliğindeki kimseler yeniden tespit edilerek iddiaya konu dönem içinde, davacının çalışma olgusunun varlığını bilebilecek durumdaki tanıklar tespit edilmeli ve beyanlarının alınmasından sonra oluşacak hukuki duruma göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....