Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/5649 K.2017/8050

Dava, davacıların murisi ...'in ... Yapı Mak. Tic.Ltd.Şti ile ...A.Ş arasında yapılan sözleşme gereği yürütülen ...Towers inşaat yapımı sırasında 26. katta tünel kalıp hazırlıkları yapılırken üzerinde bulundukları kalıbın yıkılması üzerine düşerek vefat ettiği, ...A.Ş'nin ise işi ... A.Ş.'den aldığı olayda; iş kazası nedeniyle maddi manevi tazminat talepli açılan davada mahkemesince süre verilmesi nedeniyle, ... mirasçıları tarafından açılan ...'in geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği üzere davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde'' İş kazasına konu olay 29/12/2007 tarihinde meydana gelmiştir. Olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan 506 sayılı yasa hükümleridir, bununla birlikte 5510 sayılı Yasa 16/06/2006 tarihinde resmi gazetede yayınlanmıştır bazı madde hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 4/1 maddesi gereğince iş kazası ile ilgili yeni bir düzenleme yapılmış bağkur'lu ve SSK'lı olmak iş kazası kriteri olmaktan çıkartılmıştır. İş kazası ile ilgili yeni bir tanım yapılmıştır. Davacıların murisinin 29/12/2007 tarihinde kaza geçirdiği dikkate alındığından 5510 sayılı Yasanın 4/1-b maddesi hükümleri dikkate alınacaktır.

506 sayılı Yasanın 11. maddesi ile iş kazasının tanımı sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada iş veren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olarak tanımlamıştır. 5510 sayılı Yasanın 13. maddesinde iş kazası tanımlanmıştır. Tüm bu açıklamalar toplanan deliller dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının murisinin fiilen yaptığı işler dikkate alındığında 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesikapsamında hizmet akdi ile çalışması nedeniyle sigortalı olması gerektiği 4/1-b maddesi kapsamında meydana gelen kazanın iş kazası olduğu anlaşıldığından'' gerekçesi ile ''Davacıların murisi ...'in sigortalı olduğunun tespiti ile,

...'in vefatı ile sonuçlanan 29/12/2007 tarihinde meydana gelen kazanın 5510 sayılı kanun ve 4. ve 13. madde gereğince iş kazası olduğunun Tespitine'' şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

Dosya kapsamında ölen ...'in hizmet döküm cetveline göre 01.11.2006-29.12.2007 tarihleri arasında 4/a sigortalısı, 02.11.2006-29.12.2007 arasında ise zorunlu 4/b sigortalısı olduğu, ... Yapı Mak. Tic. Ltd. Şti.'in 3.10.2006-29.12.2007 arasında ortağı olduğu ve münferiden temsil yetksisinin bulunduğu, ...A.Ş.'nin ise inşaat işini ... A.Ş.'den aldığı ve daha sonra sözleşme ile ... Yapı Mak. Tic. Ltd. Şti'ye devrettiği anlaşılmaktadır. ... mirasçıları tarafından ...

Gayrımenkul Geliştirme İnş. San ve Dış Tic. A.Ş., ...Yapı Mühendislik Turizm San. ve Tic. A.Ş. ve... Sigorta A.Ş.'ye karşı maddi manevi tazmiat talebi ile dava açılmış, ...'in ... Yapı Mak. Tic. Ltd. Şti.'in çalışanı olduğu bu davada ileri sürülmüştür. Tazminat dosyasında süre verilmesi üzerine eldeki bu dava açılmıştır. Ölenin yakınlarına kurum tarafından ölüm aylığı bağlandığı da sabittir.

Davanın yasal dayanaklarından biri, davaya konu kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan mülga 506 sayılı Kanunun 11/A maddesidir. Anılan maddeye göre eldeki davayla ilgili olarak iş kazası;

a-)Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

b-)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,

Hemen veya sonradan sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için;

A-)Olaya, maruz kalan kişinin 506 sayılı Kanunun 2. maddesi anlamında sigortalı olması,

B-)Olayın, 506 sayılı Kanunun 11/A maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, Olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir.

Kaza tarihinden sonra yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 13.maddenin birinci fıkrasında ise iş kazası, “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend: 17.04.2008-5754 S.K./8. mad) Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, tazminat davasındaki talep içeriği ve tazminat davasının davalıları da gözetilerek mahkemece öncelikle işverenlik sıfatı bulunup bulunmadığı var ise işverenin kim olduğu belirlenip yöntemince davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek ölen Durdu'nun hangi sigorta koluna tabi olduğu belirlenmeli ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup hükmün sair yönleri incelenmeksizin bozulmalıdır.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.