Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/6301 K.2018/320

Dava, durdurulan yaşlılık aylıklarının ödenmesi gerektiğinin tespiti ile işleyen faizleri ile birlikte davalı kurumdan tahsili istemne ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, Dairemizin 21.09.2016 tarihli bozma ilamı ile “....davacı hakkında Kurumdan gelen aylık tutarları ile mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda belirlenen aylık tutarları arasında fark dikkate alınarak, Kurumdan gelen aylık miktarlarına davacının itirazı halinde, kurumdaki kayıtlar dikkate alınarak aylıkların ne miktarda olması gerektiği hususunda denetime elverişli bir rapor aldırılmak, itirazının bulunmaması halinde ise, bu tutarların esas alınarak infaza elverişli şekilde bir karar verilmesi” gereğine işaret edilerek gereğine işaret edilerek, araştırma yapılmak üzere bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki KURU, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, aldırılan bilirkişi raporunda davacı hakkında alması gereken taban aylıkların ne miktarda olması gerektiğine dair hesaplama ve irdelemenin bulunmaması karşısında, verilen kararın uyulan bozma ilamına uygun olduğundan bahsedilemeyeceği için, mahkemece aylık hesabı yapan ve dayanaklarını belirtir şekilde ayrıca davalı Kurumca sonradan devam ettirilen aylıktaki eksikliğin hangi noktadan kaynaklandığı hususunda açıklama içeren doyurucu ve ayrıntılı bir hesap raporu aldırılması ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.