Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/6495 K.2018/1992

Dava, sigortalılığın iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ile hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacının 13.03.2012-26.07.2012 arasındaki çalışmaların davalı Kurumca yapılan bir teftiş neticesinde düzenlenen müfettiş raporuna göre; çalıştığı işyerindeki sigortalılığının iptal edildiğini, oysa davacının bu işyerinde fiili olarak çalıştığını, Kurumun, sigortalılığın iptali işleminin iptali ile davacının, 13.03.2012-26.07.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar Dairemiz 13.10.2015 tarih ve E.2015/11669, K.2015/16697 sayılı kararıyla bozulmuş olup bozma ilamında "Dava konusu somut olayda;

sigortalılığın iptal edildiği tarihte davalı işyerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, çalışma olgusunun gerçekliği yöntemince araştırılmalı, işyeri ile aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolu kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, iptal edilen tarih itibariyle davacının çalıştığı işyerinin iş alıp almadığı,

bordro tanığının beyanında davacının işyerine malzeme alım satım işiyle uğraştığını beyan etmesi nedeniyle davacıyla ilgili işveren nezdinde davacının çalışmaları ile ilgili belgeler olup olmadığı araştırılmalı böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği tüm açıklığıyla belirlenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir." şeklinde detaylı ve yol gösterici açıklama yapılarak karar bozulmuştur.

Bozma ilamına uyulmasına rağmen bozmanın gerekleri mahkemece tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan zabıta araştırmasında 2002 yılında işyerine komşu işyerinin olmadığının bildirildiği, tanık olarak dinlenen ... ile ...'in sigortasız çalıştıklarını iddia ederek davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri, bordro tanığı olarak dinlenen ...'nın ise sigortalı değil işveren olduğu ve beyanında davacının yanında 6 ay çalışması bulunduğunu ve inşaat malzemelerini teslim almakla görevli olduğunu, teslim esnasında imzaları genellikle kendisinin attığını, davacının imzalarının bulunduğu belgeleri o dönemki muhasebecisinin değişmesi nedeniyle temin edemediğini,

bilgisi dışında işyerinde sigortalı olarak gösterilen kişilerin sigortalılığının iptali istemiyle davalı kuruma yaptığı başvuruda yanında çalışan işçileri belirttiği listede davacının adını sehven yazmadığını belirttiği, bordro tanığı olarak dinlenen ... ve ...'nın ise söz konusu başvuru sonrasında sigortalılığı iptal edilen kişilerden oldukları ve davacıyı da tanımadıkları anlaşılmakla bozma sonrasında yapılan araştırma ile eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin tam anlamıyla ortaya konulamadığı ortadadır.

Mahkemece, davalı işyerinin 2012 yılının 3. ve 6. aylarına ilişkin bordrolarından belirlenen sigortalılığı iptal edilmemiş olan bordro tanıklarının bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çalışmanın varlığı ve niteliği yöntemince araştırılmalı ve toplanan tüm kanıtlar yeniden değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde ve özellikle sadece dava dışı işveren ...'nın beyanları dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup hizmet tespiti istemli davada usulünce yapılacak araştırma sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.