Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/6547 K.2018/1249

Bölge Adliye Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Dava, ... Emeklilik Sigorta Rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle istemin Kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum avukatı tarafından istinaf yoluna başvurulması ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın temyizen incelenmesi davacı avukatı tarafından istenilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, Danimarka Emeklilik Sigorta Rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum, davacının talebi ile ilgili Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir usulsüzlük veya kanuna aykırılık bulunmadığını, Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, 3201 sayılı kanunun 5. maddesinde, 11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı kanunla yapılan değişiklikle, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce akit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm

bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceğinin belirtildiği, davacının 01/08/1968 tarihinde başlayan yurtdışı sigortalılığının olduğu, Türkiye'de 4/1-a maddesi kapsamında davacının sigortalılığının bulunduğu anlaşıldığından davacının talebine göre Danimarka'da çalıştığı 01.01.1969 tarihinin 4/1-a kapsamında Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

...

Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı arasında 22 Ocak 1976 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin" 32. maddesinin 3. fıkrasına göre "Bir Danimarka veya Türk vatandaşı veya hak sahipleri, münhasıran Türk mevzuatına göre geçirdikleri sigortalılık veya prim ödeme süresi dikkate alınınca bir aylığa hak kazanma koşulunu yerine getiremediği takdirde, ilgili kişinin Danimarka mevzuatına göre geçirdiği ikamet sürelerinin gerekli miktarı, Türk mevzuatına göre geçirilmiş sigortalılık veya prim ödeme süresi imiş gibi dikkate alınır;

şu kadar ki anılan sigortalılık veya prim ödeme süresi ile anılan ikamet süresi çakışmamalıdır.” düzenlemesi gereğince, davacıya ait Danimarka Sosyal Güvenlik Mercii hizmet belgesinde, 01.08.1968 tarihinden itibaren uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalı çalışmaları bulunduğu, taleple bağlılık ilkesi gözetilerek, Danimarka'da çalıştığı ve 18 yaşını ikmal ettiği 01.01.1969 tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıcı olarak kabulü gerektiğinden mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından,

davalının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan REDDİNE dair karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum, davacı hakkında uygulanan işlemlerin yasay mevzuata uygun olduğunu belirterek ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ

Davacı, Danimarka Emeklilik Sigorta Rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 33’üncü maddesinde yer alan “Bir Danimarka veya Türk vatandaşı ya da geriye kalan hak sahiplerinin, özellikle Türk mevzuatına göre tamamlanan prim veya sigorta süreleri dikkate alındığında, bir aylığa hak kazanma koşullarını yerine getirmediği takdirde, ilgili kimsenin Danimarka mevzuatına göre tamamladığı ikamet sürelerinin gerekli miktarı, Türk mevzuatına göre geçirilmiş prim ve sigorta süreleri gibi ikamet sürelerinin gerekli miktarı, Türk mevzuatına göre geçirilmiş prim ve sigorta süreleri gibi dikkate alınır,

ancak söz konusu prim ve sigorta süreleri ile anılan ikamet süreleri çakışmamalıdır.” hükmü yer almaktadır.

Ne var ki; anılan hüküm sigortalı sürelerin aylığa yetmemesi durumunda ikamet sürelerinin de sigortalı sürelerle çakışmaması koşuluyla aylıkta nazara alınabileceğine ilişkin bir düzenleme olup, Türkiye Cumhuriyeti ile Danimarka Krallığı arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nde, Danimarka ülkesinde çalışmaya

başlanılan veya Danimarka Emeklilik Sigorta Rejimine tabi olunan ilk tarihin Türkiye'de sigorta sigorta başlangıcı sayılması gerektiğine dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle; davacının sigorta başlangıç tarihinin 3201 sayılı Kanunun 5'inci maddesine göre Türkiye'deki sigorta başlangıç tarihinden borçlanılan süre kadar geriye gidilmek suretiyle belirlenmesi gereği nazara alınmaksızın, eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma gerekir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.