Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/807 K.2017/2539

Dava, davacının dava dışı ... Elektrolitik Bakır Sanayi ve Tic. A.Ş. ünvanlı işyerinde 01.03.2004 - 30.06.2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarını iptal eden Kurum işleminin iptaline ilişkindir

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında, bozma ilamı sonrası, dava dışı ... Elektrolitik Bakır Sanayi ve Tic. A.Ş ‘ye ait işyerinde çalışan bir tane bordrolu tanık dinlendiği, söz konusu tanık ise beyanında, davacıyı arada sırada gördüğünü beyan ettiği anlaşılmaktadır. Yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Mahkemece, yapılacak iş; davalı işverene ait işyerinin kapsam ve kapasitesinin belirlenmesi, davacının tam olarak ne iş yaptığı araştırılmalı, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan dinlenmeyen tanıklardan kanaat edinmeye yetecek kadarının re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı;

talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.