Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/869 K.2017/2565

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne, davacının eşi Muris ...'in 01/01/2009-20/01/2011 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz ve asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dava, 01/01/2009-20/01/2011 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece verilen ilk kararda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen ilk karar, Dairemizin 22.12.2015 tarih 2015/21000 E, 2015/22884 K sayılı kararı ile ” eldeki dosyada, müteveffanın eşi olan davacı 01.01.2009-30.11.2012 arasında kesintisiz çalışmasına rağmen 01.01.2009-20.01.2011 arasındaki hizmetlerinin bildirilmediği iddiasıyla hizmetlerinin tespiti istemli açılan davada mahkemece, davanın subut bulmadığından reddine karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Mahkemece yapılacak iş, yargılama sırasında dinlenen tanıklardan müteveffanın önce şoför olarak çalıştığı ancak geçirdiği trafik kazasından sonra durakta deynekçilik yaptığı şeklindeki beyanlar karşısında trafik kazasının ne zaman olduğu, kaza tutanağı tutulup tutulmadığı araştırılmalı, davacının çalıştığı aracın plakası ve davacı adına çalışma dönemlerini kapsar şekilde trafik cezası bulunup bulunmadığı araştırılmalı, Emniyet’çe 31.10.2013 tarihli tutanakla tespit edilen tanıklar dinlenilmeli, tanık ...’ın işyerinde halen çalışıp çalışmadığı,

işten ayrılmışsa tarihi belirlenmeli, tanık sıfatıyla tekrar dinlenilerek 24.09.2014 tarihli dilekçesindeki ve önceki beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, Minibüsçüler Esnaf Odası tarafından bildirilen deynekçilik yapılan hatta çalışan şoförlerin de bilgi ve görgülerine başvurulmalı, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus,

hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.” şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Bozma sonrası yapılan yargılamada; tanık ... dinlenmiş, beyanından.

1997 yılında davacının davalı işyerinde çaycı olarak çalıştığı, daha sonra şoförlüğe geçtiği, daha sonra değnekçilik yapmaya başladığı, sigortasının 2010 yılında başlatıldığı, davacının şoförlük yaparken kaza geçirdiği, vefat edene kadar davalı işyerinde değnekçilik yaparak çalıştığı anlaşılmakta, diğer dinelenen tanık ... beyanından; davacının ilk başlarda, kooperatife bağlı araçlarda şoför ihtiyacı olduğunda ve çağrıldığında şoförlük yaptığı, değişik kişilerin araçlarında bu şekilde çalıştığı, daha sonra kooperatife geçtiği ve değnekçi olarak çalışmaya başladığı anlaşılmaktadır.

Tanık beyanları, davacının hangi tarihte davalı işyerinde çalışmaya başladığı, çalıştığı tarihlerde işverenlerinin kim olduğu, çalışmasının kesintisiz olup olmadığı hususlarını açıklar nitelikte değildir.

Davacının çalıştığı aracın plakası ve davacı adına çalışma dönemlerini kapsar şekilde trafik cezası tutanak bilgileri dosyaya celp edilmiş, incelenmesinde; değişik plakalı araçlara ilişkin ceza tutanaklarının düzenlendiği görülmüştür.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerledirilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir ancak yapılan tahkikat hüküm kurmaya elverişli değildir.

Mahkemece, gerek tanık beyanlarından gerekse davacı adına kesilen trafik ceza tutanak bilgilerinden istifade ederek, davacının çalıştığı araçların kime ait oldukları belirlenmeli, gerekiyorsa araç sahiplerine husumet yönetilmeli, uyuşmazlık konusu dönemde, deynekçilik yapılan hatta çalışan şoförlerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacının eşi ...’in çalışmasının kesintili veya kesintisiz sürekli olup olmadığı araştırılmalı, çalışma süresi ve kapsamı açık bir şekilde belirlenmeli, tüm dosya kapsamı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.