Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2017/927 K.2017/2555

Davacı, 2925 sayılı Yasa kapsamında tarım sigortalılık süresinin Kurum tarafından, tarım işlerinde çalışmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin işleminin iptali ile 2925 sayılı sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, bozmaya uyarak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; davacının sigortalılığının 01.03.2002 tarihinden itibaren başladığını ve her yıl için 180 gün kabul edilen 2925 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığın müfettiş raporuna dayalı olarak iptali sebebiyle Kurum işleminin iptali ile primini ödemiş olduğu sürelerde tarım sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkin olup; mahkemece, davacının 01/03/2002 tarihinde 01/09/2012 tarihine kadar 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalı sayılması gerektiğinin tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Mahkemece verilen ilk kararda, davacının, büyükbaş hayvan beslediğine ve arıcılık yaptığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı ve tanık beyanlarından davacının ...'da yaşadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen ilk karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece verilen ilk karar, Dairemizin 10.02.2014 tarih 2013/18682 Esas 2014/2036 Karar sayılı kararı ile “Mahkemece, davacının tarımsal faaliyetine ilişkin belge bulunmadığı ve tanık beyanlarına göre Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, karar eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır.

2925 sayılı Yasanın; amacını belirleyen 1.maddesi "Bu Kanunun amacı, tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır." hükmünün, kapsamını belirleyen 2.maddesi ise, "...süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanununa göre sigortalı sayılırlar." hükmünü içermekte, 4.maddesi ise sigortalı sayılmayacakları belirlemiş olup, anılan maddelerden de anlaşılacağı üzere, her ne kadar, 2925 sayılı Yasa, isteğe bağlı olarak sigortalılıktan bahşediyor ise de, bu Kanuna göre tarım sigortalısı sayılabilmek için, Yasanın 1,

2. ve 3.maddeleri uyarınca bir hizmet aktinin varlığına ihtiyaç olup, bu kapsamda davacının yaz aylarında köyde arıcılık ve hayvancılık yaptığının, kışları ise ...'a döndüğünün belirtilmesi nedeniyle davacının faaliyetinin bulunduğu belirtilen ... köyünde kollukça faaliyetinin varlığı ve niteliği konusunda geniş çaplı araştırma yaptırılmalı, köyün muhtar ve azaları ile komşu arazi sahiplerinin tanık sıfatıyla beyanı alınmalı nasıl ve ne şekilde çalıştığı hususu üzerinde durularak usulüne uygun araştırma yapılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.” şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Bozma sonrası yapılan yargılamada, bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

2925 sayılı Yasanın; amacını belirleyen 1. maddesi "Bu Kanunun amacı, tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır." hükmünü, kapsamını belirleyen 2. maddesi ise, "...süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanununa göre sigortalı sayılırlar." hükmünü içermekte, 4. maddesi ise sigortalı sayılmayacakları belirlemiş olup, anılan maddelerden de anlaşılacağı üzere, her ne kadar, 2925 sayılı Yasa, isteğe bağlı olarak sigortalılıktan bahşediyor ise de, bu Kanuna göre tarım sigortalısı sayılabilmek için, Yasanın 1, 2. ve 3. maddeleri uyarınca bir hizmet aktinin varlığına ihtiyaç vardır.

4857 sayılı İş Kanunu 10. maddesinde süreksiz iş; ”Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacının yaptığı işlerin niteliği gereği süreksiz iş olup olmadığı, davacının hizmet akdine bağlı olarak işveren yanında çalışıp çalışmadığı, işvereninin kim olduğu, yaptığı işleri kendi adına ve hesabına yapıp yapmadığı belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.