Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/1198 K.2018/7671

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamımızda, “…iş yerinin 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında bulunduğu süreler (tescil dönemi) Kurumdan sorulmalı, işverenin vergi kayıt ve faaliyet, tescil durumu ilgili vergi dairesinden, ticaret sicili memurluğundan araştırılmalı, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordroları aylık prim ve hizmet belgeleri getirtilmeli, anılan bordrolarda bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri getirtilerek bilgi ve görgüsüne başvurulmalı,

bordrolar düzenlenmediği veya tüm aramalara karşın sigortalılara ulaşılamadığı takdirde aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, iş yerinin ve davacının yaptığı işin nitelik itibarıyla mevsimlik olup olmadığı, çalışmanın tam gün üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, çalışma kesintili gerçekleşmiş ise hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı özellikle;

tespiti istenen dönemde davalı iş yerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, davacının talep ettiği dönemde başka iş yerinden bildirilen çalışmasının varlığı gözetilmek suretiyle toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.” hususları belirtilmiş ise de, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Dosya kapsamı incelendiğinde. 21.05.2010 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı anlaşılan davalı... Gıda Paz. Yemek Ürt. Hiz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti unvanlı iş yerinin tescil kayıtlarında, şirketin aynı adresinde daha önce “...

Gıda Bakkaliye” unvanlı iş yerinin mevcut olduğu ve bu iş yerinin 10.07.2002 tarihinde kanun kapsamına alındığı, yine davalı iş yerinin 03.08.2005 tarihinde mükellefiyet kaydı yaptırdığı ve halihazırda iş bu mükellefiyetin tesis edildiği tarihten itibaren devam ettiğinin belirtildiği anlaşılmakla birlikte, davacının anılan iş yerinde işe başladığı kabul edilen 01.06.2009 tarihinden, davalı iş yerinin kanun kapsamına alındığı tarih aralığındaki döneme ait bordro tanıkları belirlenmeli, bu belirleme yapılırken iş yerinin daha önce gerçek kişiler tarafından çalıştırıldığına dair tespitlerden de yola çıkılmalı,

ilgili iş yerinden bildirilen bordro tanıkları dinlenmeli ayrıca komşu iş yeri bordro tanıkları işverenleri de re’sen araştırılıp belirlenerek, ifadelerine başvurulmak suretiyle, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak bir sonuç uyarınca karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.