Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/1586 K.2019/859

Dava, 22.01.2002-06.06.2005 döneminde hizmet akdine dayalı olarak geçen ancak Kuruma tescil edilmeyen sigortalı hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma sonrası ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup dosya içeriğinden; davalı işyerinin ...394 sicil numarasıyla 03.10.2000 tarihinde kapsama alınıp faal olduğu, anılan işyerinden 06.06.2005 tarihli giriş bildirgesi düzenlenip, 06.06.2005-06.09.2006 arası kısmi bildirimde bulunulduğu, davacının, davalı şirket antetli Haziran 2002 tarihli anketör bilgi formunu imzalayarak başvuruda bulunduğu, yine, 06.06.2005 tarihli iş sözleşmesi mevcut olup davacının anketör olarak çalışacağının kararlaştırıldığı, başkaca yazılı bir belgenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ...394 sicil numaralı davalı işyerinin şirket adresi Şişli-İstanbul olup, gerek işe giriş bildirgesi ve kapsam yazısı gerekse dosyada mevcut 2002/1-2004/1. dönem bordroları ile 06.06.2005 tarihli iş sözleşmesi aynı adresi içermektedir. Davacı, davalı şirketin önceki adresi olan.... Apartmanı 115/17 Kızılay adresinde 22.01.2002 tarihinde işe başlayıp 06.06.2005 tarihine kadar anılan adreste çalıştığını iddia etmektedir.

Davalı işveren ise, cevap dilekçesi ve beyan dilekçelerinde iddia edilen adreste hiçbir zaman bir işyerlerinin bulunmadığı gibi, davacı tarafından firma sorumlusu ve şirket çalışanı olduğu iddia edilen ....ve .... adlı kişilerin kendileri ile bir ilgisinin olmadığını savunmuştur. Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, dosya içerisinde yer alan iş yeri kimlik bildirme formunda; iş yerinin bulunduğu yerin "....

Meşrutiyet Mahallesi Atatürk Bulvarı No.115/17" olarak belirtilmesi, yine aynı formda iş yeri sahibi/yetkilisi olarak .... davalı işverenliğin Ankara'da işlerini yürüttüğü anlaşılan .... işverenliğine ait işyerinde çalışmasını sürdürmüş olması hususu gerekçe gösterilmek suretiyle dava dışı .... ile davalı işverenlik arasında iş organizasyonu bakımından hukuki ilişki olduğunu kabul etmek suretiyle; bu hususta yeterli araştırma yapmaksızın yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

506 sayılı Yasanın 2. maddesi; bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre sigortalı sayılacağını, 4. maddesi ise; bu kanunun uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin işveren olduğunu düzenlemiştir.

Mahkemece, öncelikle, dava dışı ....'un beyanına başvurularak, ....'un iş yeri sahibi/yetkili olarak gösterildiği ve ....'un da imzasını içeren iş yeri kimlik bildirme formu da dikkeae alınmak suretiyle, hangi nedenle ....'ın iş bu belgede iş yeri yetkilisi olarak belirtildiği hususu açıklığa kavuşturulmalı, bu doğrultuda .... ile davalı şirket arasındaki ilişki belirlenmeli, yine bu kapsamda ....'un vergi dairesi nezdinde kaydının bulunup bulunmadığı yönünde araştırma yapılıp, tescil ve mükellefiyet adres ve kayıt bilgileri belirlenmeli, yapılan araştırma ve değerlendirme sonucunda ....'un davalı şirket ile ilişkisinin varlığı halinde,

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanununun 124. maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, dava dışı ....'a da usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmeli, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, toplanan deliller dosya içinde mevcut diğer delillerle birlikte değerlendirilip, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde; davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.