Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/182 K.2018/1133

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 01.11.1988-07.11.1993 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece verilen ilk kararda; davacı ... (Kaydı)'nin davalı işveren ...'a ait 64368.41 sicil sayılı işyerinde 01.11.1988-26.02.1991 tarihleri arasında kesintisiz hizmet akdi ile çalıştığının ve eksik prim gün sayısının 836 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece verilen ilk karar, Dairemizin 29.05.2017 tarih 2016/11601 E 2017/4539 K sayılı kararı ile "Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacının, 1989/1 döneminde 110 gün, 1989/2 döneminde 80 gün, 1992/1 döneminde 19 gün davalı işyerinden bildirimlerinin yapılmış olduğu, davacının çalıştığı işin el halıcılığı dokumacılığı olduğu için bildirimlerinin iptal edildiği, dinlenen bodro tanıklarının iptal edilen dönem bodrolarında ismi olan tanıklar olduğu,

tanıkların beyanlarında tespiti istenen dönemde davacının davalı işyerinde çalışmış olduğunu beyan ettikleri, davacı ile aynı dönemde davalı işyerinde çalışan ve davalı işverene karşı dava açıp kabulle sonuçlanan ve kesinleşen davalar olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, kesinleşen dosya davacıları tanık olarak dinlenilmeli, 01.11.1988-89/1 dönem yönünden hak düşürücü süre irdelenmeli ve dosya kapsamındaki tüm deliller değerlendirilerek karar verilmelidir." şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ancak bozma ilamı gerekleri yerine getirilmeden, 506 sayılı Yasa'nın 3. maddesi (D) bendindeki "El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malüllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler." düzenlemesi gereği, dava konusu yapılan dönem itibariyle el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar uzun vadeli sigorta kapsamında olmadıkları gibi iş yerine, çalışma koşullarına yahut herhangi bir nedene dayalı olarak istisna da getirilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamı gerekleri yerine getirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.