Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/2101 K.2018/6372

Dava, fiilen yapılan askerlik süresinin tamamının borçlanılabileceğinin tespiti ile tahsis talep tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkin olup, yapılan yargılama sonucu ... 4. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen hükme karşı davacı avukatı tarafından İstinaf yoluna başvurulması ve ...Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın temyizen incelenmesi davavı avukatı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; fiilen yapılan askerlik süresinin tamamının borçlanmaya esas olması gerektiğinden bahisle tahsis talep tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili; kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme gerekçesi yerinde bulunarak istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı avukatı, askerlikte geçen fiili sürenin dikkate alınması gerektiği ile resen dikkate alınacak diğer nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosya kapsamı incelendiğinde, 1992 yılında vefat eden davacılar murisinin, 1967-1981 tarihleri arasında toplamda 278 gün 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının bulunduğu, 03.07.1972-25.03.1974 tarihleri arasında (Askerlik Şube Başkanlığınca 03.03.1974-25.03.1974 tarihleri arası askerlikten sayılmayan sure olarak belirtilmiştir.) askerlik yaptığı, davacının askerlik hizmeti sırasında 2 gün izin tecavüzü yapması sonucu 20 gün oda hapsi cezası aldığı, askerlik borçlanma talebi üzerine, davalı Kurum tarafından 602 günlük tahakkuk yapıldığı, davacı vekili tarafından 627 günlük borçlanma bedelinin yatırıldığı,

22.02.2017 tarihli tahsis talebi üzerine, davalı Kurum tarafından 602 günlük askerlik borçlanmasının kabul edildiği, askerlik süresinden sayılmayan sürelerin dikkate alınmadığı, söz konusu sürelerinde dikkate alınarak aylık bağlanması için işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu her ne kadar ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkin ise de, burada çözümlenmesi gereken husus, davacı murisinin askerlik hizmetini yaparken almış olduğu oda hapsi cezasının, askerlik süresinden sayılıp sayılmayacağına ilişkin olduğundan, Askerlik Kanunu ve Askeri Ceza Kanununa tabi işbu uyuşmazlığın çözüm yerinin idari yargı olduğu belirgindir.

Bekletici sorun (mesele-i müstehire), görülmekte olan bir davayı doğrudan ilgilendiren bir konunun derdest başka bir davada görülmesi halinde, davanın karara bağlanması için o dava sonucunun beklenmesi zorunluluğu veya gereğini ifade eder. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Bekletici sorun başlıklı 165. maddesine göre, "Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir." hükmünü içermektedir.

Belirtilen açıklamalar ışığında Mahkemece yapılması gereken, askerlikten sayılmayan 22 günlük sürenin, askerlik hizmetine dahil edilip edilmeyeceği yönünde idari yargıda dava açmak üzere davacıya süre verilmeli, açıldığı takdirde bu durum eldeki davada bekletici mesele yapılıp sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.