Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/227 K.2018/1636

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı ve davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine;

2-Davanın yasal dayanağını oluşturan 6183 sayılı Kanunun 58. maddesine göre; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren yedi (7) gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtiraz etmezse borç kesinleşmiş olur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.04.2001 gün ve 2002/21-201 E. 2002/297 K..

24.03.2004 gün ve 2004/10-164 E. 2004/170 K. sayılı kararlarında da benimsendiği üzere itiraz davası için öngörülen yedi (7) günlük sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır. Hak düşürücü süre, niteliği itibariyle defi değil, bir itiraz olup; sonuçlarını kendiliğinden meydana getirir ve resen gözönünde tutulmalıdır.

Kurum alacağı için 6183 sayılı Kanunun 55. maddesi uyarınca düzenlenip, tebliğ edilen ödeme emrine karşı borçlu, anılan Yasanın 58. maddesi uyarınca 7 gün içinde iş mahkemesine itiraz davası açabilir.

Anılan madde metninde itirazın “vergi itiraz komisyonuna yapılacağı” hükmü yer almakta ise de, mülga 506 sayılı Kanunun 80.maddesinin “Kurum alacaklarının tahsilinde 21.07.1953 tarih ve 6183 sayılı Kanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde, alacaklı Sigorta Müdürlüğünün bulunduğu yer İş Mahkemesi yetkilidir” düzenlemesi ve yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin “Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir” hükümleri ile birlikte

davalı Kurum bünyesinde 6183 sayılı Kanunun itiraz mercii olarak belirttiği vergi itiraz komisyonunu bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, maddede belirtilen vergi itiraz komisyonuna itiraz yolunun; Sosyal Güvenlik Kurumu alacaklarının tahsili yönünden 6183 sayılı Kanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarda iş mahkemesine dava açılması yolu olarak kabulü zorunludur.

Nitekim bu husus Hukuk Genel Kurulunun 26.04.2006 gün ve 2006/21-198 E. 2006/249 K. sayılı kararında da belirtilmiştir.

Mahkemece, davaya konu 21.05.2015 tarihli ödeme emirlerinin tebliğ tarihi itibariyle 7 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açıldığı gerekçesi ile bu ödeme emirleri yönünden davanın reddine, 17.06.2015 tarihli ödeme emirleri yönünden ise davanın süresinde açıldığı kabulü ile ödeme emirlerine konu kurum alacaklarının zamaşımına uğradığından davanın kabulüne, red edilen miktar üzerinden ise kurum lehine %10 haksız çıkma tazminatına hükmedilmiştir.

Mahkemce red kararı verilen 21.05.2015 tarihli ödeme emirleri tebliğ tarihi itibariyle; davacının yerleşim yeri adresi ile tebliğ evrakını alan ... ve ...'ın yerleşim yeri adresleri itibariyle birlikte oturmadıklarının sabit olduğu halde tebliğ evrakına birlikte oturdukları şerhi ile yapıldığı, yine nüfus kayıtlarına göre ...'ın davacının kızı olmadığı sabit olmakla yapılan tebliğlerin geçersiz olduğudan bu ödeme emirleri yönünden davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken hak düşürü sürenin geçtiği gerekçeli ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de; mahkemece red edilen miktar üzerinden % 10 haksız çıkma tazminatına hükmedilmesi red gerekçesine göre yerinde değildir. İşin esasına girilmeden hak düşürücü süre nedeniyle red kararı verilen hallerde hakız çıkma tazminatına hükmedilemeyecğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda red edilen ödeme emirleri yönünden davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek varılacak sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.