Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/2545 K.2018/9774

Dava, primi ödenen süredeki ... sigortalılığının geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "Mahkemece, davacı tarafından yapılan prim ödemelerinin karşıladığı sürenin bildirilmesi yönüyle Kuruma yazılan müzekkereye verilen 10.11.2015 tarihli cevabi yazının Kurumca bildirilmesi istenilen hususları kapsamadığı gözetilip, davacı tarafından 1997 ve 1998 yıllarında ödenen primler ile 25.06.2008 tarihli toplu prim ödemesinin karşıladığı süreler tekrar Kurumdan sorularak,

1997 ve 1998 yıllarında, vergi kaydı nedeniyle zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalısı sayılan döneme ilişkin primlerden fazlasının ödendiğinin anlaşılması durumunda, ödeme tarihlerinden öncesi için fazla primin karşıladığı süreye 1479 sayılı Kanunun 79. maddesi gereği isteğe bağlı sigortalılık verilerek.

25.06.2008 tarihli toplu prim ödemesinin de 25.06.2008-01.02.2009 tarihleri arası süre için ödenmesi gereken primden daha fazla olması durumunda, 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamındaki 02.02.2009-31.08.2012 tarihleri arasındaki dönemin sonrası yönünden, 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında olmak üzere isteğe bağlı sigortalılık verilerek ve sigortalılık süresi yukarıda belirtilen şekilde belirlenip, yaşlılık aylığı talebiyle ilgili olarak da sonucuna göre karar verilmesi" gerektiği belirtilmiştir.

02.02.2009-31.08.2012 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında 1287 gün primi ödenmiş zorunlu sigortalılığı bulunan, 01.01.1986-30.12.1988, 25.02.1993-11.04.1994 tarihleri arasında vergiye kayıtlı olup, başkaca meslek kuruluşuna veya sicile kaydı bulunmayan, 18.11.1994 tarihli bildirgeye istinaden vergi kaydına dayalı olarak 01.01.1986 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak tescil edilen, 1997 yılı 6. ay ila 1998 yılı 3. ayları arasında prim ödemesinde bulunan,

01.01.1986 -15.08.2005 tarihleri arasında 19 yıl 7 ay 14 günlük sigortalı sayılıp hesaplanan prim borcundan kalanını 5510 sayılı Kanunun Geçici 24. maddesinden yararlanarak 25.06.2008 tarihinde ödediği belirgin bulunan davacının, hizmet birleştirmesi ile 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi gözetilerek yaşlılık aylığına ilişkin 05.09.2012 tarihli talebinin, kuruluş kaydı bulunmayan dönemlerdeki Esnaf Bağ-Kur sigortalılık süreleri iptal edilerek reddedilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece,

bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davacı 0749 580 066 Bağ.-nolu ve 35.01.2009.04177 sigorta sicil nolu ...'in: 05.09.2012 tahsis talep tarihine göre iptali yapılan devreden 11.04.1994 - 30.09.1997, 01.06.2008 - 01.02.2009, 01.09.2012 - 05.09.2012 devrelerinde 1479 sayılı yasanın 79.ncu maddesine göre Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalısı sayılmasına, 05.09.2012 tahsis talep tarihini takip eden aybaşı tarihiyle 4759 sayılı kanun ile değişik 506 sayılı kanunun geçici 81.ci maddesinin B/f bendine göre yaşlılık aylığına hak kazanamadığının tespiti yönünde isteğin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Eldeki davada, Mahkemece verilen hüküm eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu gibi, Dairemizin bozma kararının gereği de tam olarak yerine getirilmemiştir.

Davacı tarafından yapılan prim ödemelerinin karşıladığı sürenin bildirilmesi yönüyle Kuruma yazılan müzekkereye verilen 14.12.2017 tarihli cevabi yazıda zorunlu sigortalılık süresi hariç fazla ödemelerin (11.4.1994-30.9.1997) ve 25.6.2008 tarihli ödemesi (1.6.2008-1.2.2009) ve (1.9.2012-31.5.2015) tarihleri arası isteğe bağlı sigortalığının verilebileceği bildirilmiştir.

Mahkemece, kurum cevabı yazısına göre 25.6.2008 tarihli ödemesi ile (1.6.2008-1.2.2009) ve (1.9.2012-31.5.2015) tarihleri arası isteğe bağlı sigortalığının kabulü yönünde karar isabetli isede, davacıya ait bağkur hesap dökümlerinin incelenmesinde ise 1997 affından yararlandığı anlaşılmakta olup 1.1.1986 tarihinden af tarihine kadar primleri ödemiş ise tahsil edilen primler davalı Kurum tarafından uzun süre kullanılmış olacağından Kurumun bu süreyi iptal etmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağından bu süreyi de sigortalılık süresi olarak kabul etmek gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1.10.1997 gün ve 1997/10-578 Esas, 1997/758 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

Bu nedenle, uyuşmazlık konusu 1.1.1986 tarihinde af tarihine kadar primlerin 1997 affı ile tahsil edilip edilmediği araştırılarak, tahsil edildiğinin tesbit edilmesi halinde davacının primleri tahsil edilen ve Kurum tarafından uzun süre kullanılan uyuşmazlık konusu olan kurumca kabul edilmeyen 30.12.1988-25.2.1993 ve 11.4.1994 ve af tarihine kadar 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmelidir.

Primleri karşılamıyor ise davacı tarafından 1997 ve 1998 yıllarında ödenen primler 1479 sayılı Kanunun 79. maddesi gereği isteğe bağlı sigortalılık verilerek; yaşlılık aylığı talebiyle ilgili olarak da sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.