Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/330 K.2019/8193

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, feri müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili ile davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, davalı işveren yanında 20/10/2003 ile 25.11.2013 tarihleri arasında, mevsimlik olarak her yıl 30 Ekim 30 Haziran arası çalıştığının tespitini talep etti.

II-CEVAP

Davalı işveren vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, davacının işyerine 01.12.2012 de işe başlamış 21.01.2013 tarihinde işten ayrılmış olduğunu ve işyerinde geçen 60 gün çalışmasına ilişkin sigortasının Kurum'a bildirilmiş bulunduğunu, bunun dışında çalışması olmadığını ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir. Kurum vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin Kurum kayıtları ile uyuşmadığını belirterek,iddianın yöntemince araştırılmasını ve kanıtlanması gerektiğinden bahisle, Kurum yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, Davanın Kısmen Kabulü ile; Davacının davalı işverene ait işyerinde 20/10/2003-30/01/2013 tarihleri arasında kuruma bildirilenler dışında 1930 gün hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

...Bölge Adliye Mahkemesince, Davalı işveren ve feri müdahil kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b maddesinin 1. alt bendi gereğince esastan reddine karar vermiştir..

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili ile davalı vekili kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10. ve 01.10.2008 tarihi sonrası isteme ilişkin davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un 86/9. maddeleridir.

506 sayılı Kanun’un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca. "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Yine aynı Kanun'un 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması, zorunludur.

Somut olayda.

Mahkemece, tanıkların davacının davalı işyerinde davaya konu dönemde mevsimlik olarak yılda ortalama 8 Ay süre ile sabah 07:00'den saat 14:00'e kadar yemek hazırladığını, servis ve temizlik işlerinde çalıştığını yemek yendikten sonra işini bitirip 13:00-14:00 gibi gittiğini, 2012 yılında da işi bıraktığını beyan etmeleri karşısında hükme esas kıldığı bilirkişi raporu doğrultusunda davacının 20.10.2003-30.06.2004 tarihleri arasında 250 gün, 30.11.2004-30.06.2012 tarihleri arasında ise her yıl 30 Kasım 30 Haziran arasındaki dönemlerde mevsimlik olarak toplam 1680 gün çalıştığının kabulüne karşın, hüküm fıkrasında;

davacının davalı işverene ait işyerinde 20/10/2003-30/01/2013 tarihleri arasında kuruma bildirilenler dışında 1930 gün hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine şeklinde hüküm kurulması nedeniyle hüküm ile gerekçe arasında çelişki oluşturulmuştur. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan çelişkili ve infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Antalta Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.