Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/3455 K.2019/1999

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından, temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 27.03.2014 tarihli karar, Dairemizin 25.10.2016 günlü ve 2016/4112 Esas, 2016/12966 Karar Sayılı ilamı ile “…davacı Kurum alacağının belirlenmesi bakımından, ilk rücu davasında verilen kararın 29.01.2003 tarihinde Anayasa Mahkemesi kararından önce kesinleşmiş olduğu ve Anayasanın 152 ile 153. maddelerinde öngörülen düzenlemelere göre.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte, elde bulunan ve kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanmasının zorunlu olması karşısında, kesinleşen rücu davasında öncelikle ilk peşin değerli gelir değeri tespit edilerek, kesinleşen kusur oranı uygulanmak suretiyle kurum alacağının toplam tutarı belirlendikten sonra, davacı kurumun kesinleşen dosyadaki %10 talebine göre, kesinleşen hükümde belirtilen tutarın mahsubu ile bu davada istenebilecek kurum alacağının belirlenmesi ile sonucuna göre karar verilmesi” gereğine işaret edilerek, bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ile oluşan usuli kazanılmış hak nedeniyle, kesinleşen ilk rücu davasında belirlenen ilk peşin sermaye değerinin %65 oranında kalan kusur farkının hüküm altına alınması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.