Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/3792 K.2020/650

Bölge Adliye Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

Dava, davacının yurtdışında 18 yaşını doldurmasından itibaren, çalıştığı sürelerin borçlandırılması gerektiğinin tespiti, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı, 14.04.2005 tarihinde Türk vatandaşlığından izin alarak Alman vatandaşlığına geçtiğini, 06.08.1986 tarihinde 18 yaşını doldurduğunu,yurtdışı ilk sigorta başlangıcının 15.10.1986 tarihi olduğunu, 27.12.2013 tarihinde yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçirdiği süreleri borçlanma talebinde bulunduğunu, Kurumun davacının borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olmadığı gerekçesiyle talebi reddettiğini,

davacının izinle Türk vatandaşlığından çıktığından Türk vatandaşlığından kaynaklanan tüm haklarının saklı olduğunu belirterek her türlü hakları saklı kalmak üzere 14.04.2005 tarihli Türk vatandaşlığından çıkış zamanına kadar yurtdışında 18 yaşını doldurmasından itibaren çalıştığı sürelerin borçlandırılmasını (15.10.1986-14.04.2005), bu borçlanmanın davacının Kuruma ilk başvuru yaptığı 27.12.2013 tarihindeki günlük prime esas asgari tutar üzerinden yapılmasına, davacının Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olarak 15.10.1986 tarihinin belirlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davacı 29.03.2006-06.02.2010 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitini talep etti.

II-CEVAP

Davalı vekili; davacıya ait belgelerin incelenmesinde 27.12.2013 tarihinde yurt dışı borçlanma talebinde bulunduğunu, borçlanma talebinin Türk vatandaşı olmaması nedeni ile rededildiğini, 22.05.1985 tarihli ve 3201 sayılı Yasa ve 08.06.2011 tarih 2011/48 sayılı genelgenin ikinci bölümünde yer alan yurt dışı borçlanma işlemleri kısmında borçlanmanın şartları arasında birinci madde olarak Türk vatandaşı olmak şartının arandığını, yurt dışı hizmet borçlanmalarında Türk Vatandaşı olmak şartının iki halde yerine getirilmesinin zorunlu olduğunu,

bunlardan birinin borçlanılması istenilen sürelerde ilgilinin Türk vatandaşı olmak diğerinin ise yazılı başvuru tarihi itibari ile Türk vataşdaşı olmak gerektiğini,Kurumun davacı hakkında yapmış olduğu işlemlerin doğru olduğunu iddia ederek, davanın reddini savunmuşlardır.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın kabulüne, Özel izinle vatandaşlıktan çıkan davacının 3201 sayılı Kanundan yararlanılarak yurt dışında geçen sürelerini borçlanma hakkı bulunduğunun kabulü ile, davacının 27.12.2013 tarihinde; 15.10.1986 tarihi sonrası için 5400 gün üzerinden borçlanma talebinin kabulüne, borçlanılacak prim miktarının 27.12.2013 olan başvuru tarihindeki primler esas alınarak belirlenmesine karar vermiştir.

B-BAM KARARI

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından ilk derece mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili; 22.05.1985 tarihli 3201 sayılı Yasa'ya ve Genel Müdürlüğün 08.06.2011 tarih 2011/48 sayılı genelgesine göre borçlanma işlemi sırasında Türk vatandaşı olma şartı olduğunu, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosyada toplanan delillere göre, davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme konusu dosyada; davacının 27.12.2013 tarihli dilekçesiyle 15.10.1986-1404.2005 dönemindeki yurtdışı çalışmalarını borçlanmak için Kuruma müracaat ettiği, Kurumun 04.02.2014 tarihli yazısı ile 14.04.2005 tarihinde Türk vatandaşı olmaması nedeniyle 2008/44 sayılı genelge gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiği, davacının 07.01.2015 tarihinde yeniden Kuruma başvurduğu, 13.02.2015 tarihinde 65.318,40 TL borç tahakkuk ettirildiği, davacıya aynı gün tebliğ edildiği, davacının 05.03.2015 tarihinde 26.385,38 TL, 13.04.2015 tarihinde 38.933,02 TL ödediği anlaşılmaktadır.

3201 sayılı yasanın 5/1 maddesinde " Yurtdışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır, bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün hesaplanır. " hükmü düzenlenmiştir.

Somut dosyada; 3201 sayılı Yasanın 5. maddesine göre borçlanma dönemi borçlanma tarihinden geriye doğru olması gerekeceğinden hüküm fıkrasında yer alan "15.10.1986 tarihi sonrası için 5400 gün üzerinden" ibaresinin silinerek hüküm fıkrasından çıkarılması gerekmektedir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONU Ç