Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/3958 K.2019/10268

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM

Davacı, dava dilekçesi ile 10.05.2013 günlü iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelir nedeniyle meydana gelen kurum zararının davalıdan tahsili talep edilmiştir.

II- CEVAP

Davalı şirket vekili tarafından cevap verilmemiştir.

III- MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davacının davasının KABULÜ ile; 94.269,03 TL Kurum alacağının tahsis onay tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

B-BAM KARARI

İncelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1/b/1 maddesi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.

IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı taraf vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla; delillerin değerlendirilmesi aşamasında taleplerinin dikkate alınmadığını, davalıya yüklenen kusur oranı ile bu orana göre yükletilen tazminatların hakkaniyete uygun olmadığını, kusur durumunun çok ciddi biçimde araştırılarak makul ve haklı bir miktara yükseltilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 10.05.2013 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin sermaye değerli gelir nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesi istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesidir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa’nın 21..maddesi olup, davalının, Kurumun rücu alacağından sorumluluğu, ancak zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusurun belirlenmesinde, zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeniyle daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza dosyaları varsa, bu dosyalardaki kusur raporları ile çelişki oluşturmayacak şekilde kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınması gereklidir.

Maddi olguyu tespit ederken, Borçlar Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca (TBK madde 74.) hukuk hakimi, ceza davasında alınmış kusur raporu ile bağlı olmayıp, kesinleşmiş ceza ilamıyla saptanmış maddi olgularla bağlı olduğu dikkate alınmalı, sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davalarında alınan kusur tespitine ilişkin bilirkişi raporunun, rücu davasında bağlayıcı nitelikte değilse de güçlü delil niteliğinde bulunduğu hususu gözetilmelidir.

Konuya ilişkin olarak, Turhal 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/393 Dosya No, 2015/260 Karar sayılı dosyası nezdinde, davalı şirket sahibi/müdürü İdris Çimen, davalı işyeri sorumlusu Hüseyin Kurtulan ve davalı işyerinde operatör olarak çalışan Muzaffer Soysal hakkında, taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı yapılan yargılamada, kusurlu bulunarak mahkum oldukları, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve verilen kararın 30.06.2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Eldeki dosyada ise, ayrıca bilirkişi kusur raporu alınmaksızın, Kurum denetmeni tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınmak suretiyle davalı işverenin %90 oranında, kazalının %10 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek sonuca gidilmiş olup, ceza dosyasında kusurlu bulunarak mahkum olan davalı şirket sahibi/müdürü İdris Çimen, davalı işyeri sorumlusu Hüseyin Kurtulan ve davalı işyerinde operatör olarak çalışan Muzaffer Soysal yönünden kusur incelemesi yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Şu hâlde Mahkemece; tarafların kusur oran ve aidiyetleri bakımından çelişkili kararların verilmesi olasılığının ortadan kalkması, hak ve adalet kurallarına aykırı bir sonuç ortaya çıkmaması, yargıya olan güvenin sarsılmaması yönü gözetilerek, ceza davasında kabul edilen maddi olgu hukuk hakimini bağlayacağından, kesinleşen ceza davasında kusurlu bulunarak mahkum olan ve haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen işyeri sahibi, işyeri çalışanı ve işveren vekiline yönelik, zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde az da olsa bir miktar kusur verilmesi gereği gözetilerek,

eldeki dosya ile ceza dosyasında alınan kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeli, bu kapsamda iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan kusur raporu alınmalı ve varsa konuya ilişkin tazminat dosyası da gözetilmek suretiyle, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda belirtilen fiili ve hukuki durumlar dikkate alınmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.