Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/5039 K.2018/8760

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan her iki bozma ilamımızda, işverenin ...'deki işyeri sicil dosyası ve ticaret sicil kayıtları ile davacının sigorta sicil ve işyeri şahsi sicil dosyalarının getirtilerek, ... işverenin yabancı ülkede üstlendiği işin niteliği ile davacının görevdeki geçiciliğe ilişkin koşulların yöntemince araştırılması istenilmiş olup, Mahkemece bozma sonrası, davalı işverenin işyeri sicil dosyası, davacı işçinin sigorta sicil ve işyeri sicil dosyası kurumdan istenmiş, davalının ticaret sicil kayıtları istenmiş ise de," davacının davalı işyerinin ...'daki iş yerlerinde kesintisiz ve sürekli çalışmasını ispatlayamadığı,

davacının davalı işveren nezdinde yurt dışında geçen hizmetlerinin görevdeki geçiciliğine ilişkin koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine" karar verildiği anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5. maddesinin (g) bendinde, ülkemiz ile ... güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen ... işçilerinin 4. maddenin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacakları ve bunlar hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile ... sigortası hükümlerinin uygulanacağı, bu sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri durumunda,

50. maddenin 2. fıkrasındaki ...’de yasal olarak ikamet etme şartı ile aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen şartlar aranmaksızın haklarında isteğe bağlı sigorta hükümlerinin uygulanacağı, bu kapsamda, isteğe bağlı sigorta hükümlerinden yararlananlardan ayrıca ... sigortası primi alınmayacağı belirtilmiş, anılan bende 01.03.2011 günü yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunun 24. maddesiyle “Bu bent kapsamında yurt dışındaki işyerlerinde çalışan sigortalıların, bu sürede ödedikleri isteğe bağlı sigorta primleri 4. maddenin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır.” cümlesi eklenmiş,

10. maddesinde de 4. maddenin 1. fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların işverenleri tarafından geçici görevle yurt dışına gönderilmeleri durumunda, bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin ... sigortaya ilişkin hak ve yükümlülüklerinin devam edeceği hüküm altına alınmıştır.

Değinilen 10. madde kapsamında sigortalı sayılabilmek için, ...

Cumhuriyeti ile yabancı ülke arasında ... güvenlik sözleşmesi düzenlenmemiş olması, tüzel kişi ... işverenin şirket merkezinin ...’de bulunması, gerçek veya tüzel kişi ... işverenin ...’de iş yapmak koşulu aranmaksızın ...’de tescil edilmiş ya da tescil edilebilir nitelikte işyerinin olması, ... işveren ile ... işçi arasında yabancı ülkede yerine getirilecek iş görme edimine ilişkin bireysel iş sözleşmesinin ...’de yapılması, ... işçinin işbu yazılı veya sözlü hizmet sözleşmesinin ... işçiye yüklediği iş görme ediminin yerine getirilmesi gereği olarak yurt dışında yaşamasının sürekli olmayıp geçici nitelik taşıması gerekmektedir.

Maddede “geçici görev” kavramı bakımından herhangi bir süre sınırlaması öngörülmediğinden, görevin geçici mi yoksa sürekli mi olduğunun belirlenmesinde her somut olayın özelliği, bu yönde hizmet akdinin sigortalıya yüklediği iş görme ediminin niteliği, iş süresini belirlemeye ilişkin iş hayatının olağan akışı ve ... Güvenlik Hukuku ilkeleri gözetilmelidir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, ... işverenin yabancı ülkede üstlendiği işin niteliği ile davacının görevdeki geçiciliğe ilişkin koşullar yukarıda anlatılan esaslar çerçevesinde yöntemince araştırılmalı, bu doğrultuda dosya kapsamında yer alan ... Aliminyum A.Ş. yetkilisinin (genel müdür yardımcısı) 16.05.2013 tarihli yazılı bildirimi ile davacıya 06.09.2010-15.05.2013 tarihleri arasındaki şirket yetkilisi ...'ın oğlu tarafından yapılan banka kanalıyla yapılan ödemelerin niteliği gözetilip, sebebi belirlenmeli, ayrıca davacının yurt dışı giriş çıkışına dair pasaport kayıtları da temin edilmek suretiyle toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.