Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/5192 K.2018/9127

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda, iptali istenen ödeme emirlerinin 2007/3 ila 6 dönemlerine ait dava dışı... Kromları Hafriyat Maden Mermer Nak. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin taşeronu Halis Demir'in prim borçlarına ilişkin olduğu, ... İnş. Ltd. Şti'nin...Kromları Hafriyat Maden Mermer Nak. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı olduğu, davacının Kar İnş. Ltd. Şti.'nin temsilcisi olduğundan hareketle hakkında ödeme emri düzenlendiği, yasal süre içinde açılan davada mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemenin kararı eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır. Mahkemece davacının dava dışı ortak ...İnş. Ltd. Şti'nin ortağı veya temsil ve ilzam yetkili olup olmadığı hususunda bir değerlendirme ile karar verilmesi gerekir.

Dosya kapsamındaki belgelerden davacının 21.12.2004 tescil ve 24.12.2004 ilan tarihli karar ile ... İnş. Ltd. Şti.'nin ortağı olduğu, 02.10.2007 tescil ve 10.10.2007 ilan tarihli karar ile Batı Kromları Hafriyat Maden Mermer Nak. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'.nin ortağı Kar İnş. Ltd. Şti.'ni temsilen davacının atandığı, geri çevime kararından sonra gelen kayıtların ise 2007 yılı 8. aydan sonrasına ilişkin olduğu belirgindir.

Tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu, 6183 sayılı Kanunun 35, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanunun 80. ve bazı maddeleri dışında 01.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinde düzenlenmiştir.

6183 sayılı Yasa'nın 35. maddesi “Limited şirket ortakları şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar. Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.” hükmüne amir olup, söz konusu borçların şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması durumunda, belirtilen borçların tahakkuk tarihleri dikkate alınmak suretiyle, davacının devir tarihine kadar olan borçlardan hissesi oranında sorumlu olması gerektiği belirgindir.

506 sayılı Kanunun 80/12 maddesi, "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü öngörmüş, 5510 sayılı Kanunun 88/20 maddesi de bazı farklar dışında anılan maddeye paralel düzenleme getirmiş olup,

"Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. " hükmünü öngörmüştür.

Yukarıda anlatılanlar ışığında somut olay incelendiğind; gerek 6183 sayılı Yasanın 35. maddesi gerek 506 sayılı Yasanın 80/12 ve gerekse de 5510 sayılı Yasanın 88/20 maddeleri gereğince, davacının Ltd.

Şti. ortağı olduğunun tespiti halinde, ödeme emirlerine konu borçların dava dışı şirketten tahsil edilip edilemeyeceği araştırılmalı, tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması durumunda, varsa tahsil edilen miktar düşüldükten sonra yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde davacının ortak sıfatı ile sorumlu olduğu belirlenmeli, şirketi temsil ve ilzam yetkisi bulunan şahısların bu yetkileri dönemindeki borçlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu gözetildiğinde davacının söz konusu dönemlerde dava dışı Batı Kromları Hafriyat Maden Mermer Nak.

İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı Kar İnş. Ltd. Şti.'nin dava konusu prim borçları döneminde temsil ve ilzam yetkilisi olup olmadığı araştırılmalı, dayanak belgeler ilgili ticaret sicil müdürlüğünden getirtilmeli, temsil ve ilzam yetkisinin tespiti halinde borcun tamamından sorumlu olduğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.