Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/5289 K.2018/9670

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum ile Tütün Tütün Mamülleri Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürlüğü (Yeni Ünvan: ... Holding A.Ş.) avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu davada; davacı eski adı Tekirdağ Tekel Başmüdürlüğü olan işyerinde 1980-1981 yılları arasında işe başlayıp 2007 yılının aralık ayına kadar çalıştığından bahisle davalı işyerinde geçen hizmetlerinin tespitini talep ettiği, davanın kısmen kabulüne dair ilk kararın Dairemizin 02.07.2014 tarihli ilamı ile, davacının 21.04.1986 tarihinde işe başladığının belirgin olduğu, isteğe bağlı sigortalılığın hizmet akdine bağlı çalışmayı kesintiye uğratmayacağı, davacının askerlik yaptığı tarihler belirlenerek çalışmanın kısmi zamanlı olup olmadığının araştırılması gerektiği yönünden bozulduğu,

bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda davalı ... San.Tic. A.Ş. yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile davacının 06.03.1988-01.12.2007 tarihleri arasında her ay 22 gün çalıştığından hareketle toplam 5208 gün çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut davada; bozmadan sonra yapılan araştırmada, davacının 05.09.1986-05.03.1988 tarihleri arasında askerlik yaptığı, dosyadaki bilgi ve belgeler ile tanık anlatımlarından davacının haftanın beş günü sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespit edildiği, bir ayda 8 gün cumartesi ve pazar günü olması nedeniyle 30 günden hafta sonu sayısının çıkarılması suretiyle ayda 22 gün çalışıldığı sonucuna ulaşıldığı ve davacının askerlik terhis tarihi esas alınarak davacının çalışmasının başlangıcı olarak bu tarihi takip eden tarihin esas alındığı görülmektedir.

Mahkemece çalışma olgusunun tespiti yerinde ise de çalışma süresinin tespiti eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Mahkemece 21.04.1986 tarihi çalışma başlangıcı alınarak askerliğe gidiş ve dönüşte makul süreler gözetilerek ve askerlik süresi dışlanmak suretiyle hizmet süresi tespit edilmeli, tam zamanlı çalışma olması halinde cumartesi ve pazar günleri de çalışma süresine dahil olup, hafta sonlarının çalışma süresinden düşülmesi yerinde olmadığından buna göre yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, yetersiz tanık anlatımlarına dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalılardan Kurum ile Tütün Tütün Mamülleri Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürlüğü (Yeni Ünvan: Sümer Holding A.Ş.) avukatlarının bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.