Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/5310 K.2019/3816

Dava, emekli aylığı almakta iken vergi kaydının bulunması ve sigortalı olarak çalışması nedeniyle tahakkuk ettirilen sosyal güvenlik destek primi borcunun iptali, yaşlılık aylığındaki kesinti işleminin iptali ile yapılan kesintilerin geri ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, 15.01.2009 tarihinden itibaren 5434 sayılı Yasa kapsamında emekli aylığı alan davacının, 01.04.2009-31.05.2010 tarihleri arasında vergi kaydı, 01.08.2009-14.01.2011 ile 24.02.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasa’nın 4/1-a maddesi kapsamında çalışmasının bulunduğu ile bu bildirimlerin sosyal güvenlik destek primi kodu üzerinden yapıldığı, vergi kaydına istinaden tahakkuk ettirilen sosyal güvenlik destek priminin davacının 2013/7-2014/2 tarihleri arasına ilişkin aylıklarından kesilerek tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı, sigortalılığın tekliği prensibinden hareketle mükerrer sosyal güvenlik destek primi kesildiğini belirterek fazla yapılan kesintilerin iptali ve kendisine iadesini işbu dava ile talep etmektedir.

Mahkemece, davacının ticari faaliyetlerine son vererek sigortalı çalışmaya başladığı halde, sehven devam eden işyeri mükellefiyet kaydı nedeniyle sosyal güvenlik destek primi kesilmesinin haksız olduğu, söz konusu işlemin yasal bir gerekçesi bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik incelemeye dayalıdır.

Davacının, 01.08.2009-31.05.2010 tarihleri arasında hem vergi kaydı hem de hizmet akdine dayalı sigortalılığından kaynaklı bir hizmet çakışması olduğu, davalı Kurum tarafından vergi kaydına istinaden tahakkuk yapıldığı ile hizmet akdi kapsamındaki çalışmaların (2) belge kodu ile tescil edildiği belirgin olup, hangi sigorta kolunda geçen çalışmalardan dolayı SGDP kesintisi yapılması gerektiği somut olayda ortaya konulmalıdır.

5510 sayılı Kanun'un, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve sigortalılık hallerinin birleşmesini düzenleyen 53'üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, “Sigortalının, 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde;

öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır.” düzenlemesine yer verilmiş olup, işbu davada, hizmet akdine tabi çalışmadan önce vergi kaydına dayalı çalışma söz konusu olduğundan, söz konusu vergi kaydına dayalı çalışmanın fiili bir çalışmaya dayalı olup olmadığı araştırılarak, çakışan dönemde hangi sigortalılığın üstün tutulduğu belirlenip sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.