Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/566 K.2018/1501

Dava, 04.01.2009 tarihli trafik-iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirlerden oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamına belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum ve davalı .... avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 04.01.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirlerden oluşan Kurum zararının davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkin olup, 3. kişi konumunda olan davalı ... ve davalı ... şirketi yönünden davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 21/4. maddesi, davalı işveren ... Oto. Ben Turz. San.veTic Ltd. Şti. yönünden ise 21. ve 23. maddesidir.

Mahkemece davalıların sorumluluk durumlarının farklı olması ve davalı ... şirketinin ödeme iddiası göz ardı edilerek tüm davalılar bakımından davanın kabulü ile 52.448,72 TL kurum zararının; davalılar ...Otomotiv Ben Turizm San. Tic. Ltd. Şti ve ... yönünden tahsis onay tarihi olan 29.07.2010 tarihinden itibaren, davalı ...

AŞ yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin dördüncü fıkrası üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.

Anılan fıkrada geçen “çalıştıranlara” ibaresi, zararlandırıcı sigorta olayına neden olan üçüncü kişinin işverenlerini ifade etmekte olup; söz konusu işverenlerin sorumluluğu için, iş kazası veya meslek hastalığının oluşmasında kusurunun bulunduğunun saptanması gerekir. Anılan maddede yarısı bakımından rücu edilebilecek tutarın peşin değerli gelirler olduğu, geçici iş göremezlik ödemeleri bakımından ise tamamen rücu edilebileceği belirtilmiştir.

Üçüncü kişinin rücu alacağından sorumluluğu kusur sorumluluğu esasına dayanır. Bir başka ifadeyle; üçüncü kişi, ancak kusurlu bir hareketinin varlığı halinde rücu alacağından sorumludur

Eldeki davada, davalı ... kazalı sigortalının ölümünde 3. kişi olarak % 90 oranında kusurlu bulunmuştur. Diğer davalı .... ... tarafından kullanılan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketidir. Sigorta şirketi tarafından ödeme iddiasında bulunulmuştur. Mahkemece, davalı ... şirketinin ödeme iddiası araştırılmalı, ödemeye ilişkin makbuz aslı veya onaylanmış sureti dosyaya celp edilmelidir.

Sigorta şirketleri, sigortaladığı aracın sürücüsü ile şayet tespit edilmişse araç malikinin kusurlarıyla ve poliçe limitleriyle sınırlı biçimde zarardan sorumlu tutulabilirler.

Kurumun kanundan doğan rücu hakkı nedeniyle, tazmin sorumlularının sigortalı ya da hak sahiplerine yapmış oldukları ödemelerin rücu alacağından düşülmemesi gerekmekte ise de; sigorta şirketlerinin 2918 sayılı Kanun kapsamında poliçeye dayalı akdi sorumluluğu nedeniyle poliçe limitini teşkil eden miktarın sigortalı ya da hak sahiplerine ödediğinin geçerli belgelerle kanıtlanması durumunda; sigorta şirketlerinin mükerrer ödeme ile karşı karşıya bırakılmaması bakımından ödedikleri miktar oranında sorumlu tutulmaması,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinden sorumluluğun da, poliçe limiti kapsamındaki ödeme yükümlülüğüyle orantılı olarak belirlenmesi gerekir. Yapılan araştırma sonucu sigorta şirketinin borçlu bulunması halinde yukarıda açıklandığı üzere söz konusu Yasanın 21/4. maddesi kapsamında sorumluluğu belirlenerek hüküm kurulmalıdır.

Ayrıca hükmü temyiz etmeyen davalılar ... ve davalı ...Otomotiv Ben Turizm San. Tic. Ltd. Şti yönünden davacı kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı .... vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.