Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/5954 K.2019/897

Dava, 1479 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalılığı ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

26.04.1997 tarihinde kuruma intikal eden Bağ-Kur giriş bildirgesine istinaden 13.09.1973 tarihinden itibaren devam eden oda kaydı nedeniyle 22.03.1985 tarihinden itibaren Bağ-Kur tescilinin yapıldığı, 06.08.2008 tarihli tahsis talebinden sonra 13.09.1973 - 07.08.2005 tarihlari arası kayıtlı olduğu oda kaydı üzerinde Kurumca yapılan denetim sonucu oda kaydının usulsuz olduğunun tespiti üzerine nakliyecilik vergi kaydına dayalı 27.09.1990 - 20.06.1994 tarihleri arası dönem sigortalı olarak kabul edilerek diğer hizmetlerinin iptali üzerine,

davacı tarafından Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması talepli eldeki davanın açıldığı, Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde mahkeme gerekçesinden anlaşıldığı üzere 13.09.1973 - 11.01.1976 ve 22.03.1985 - 07.08.2005 tarihleri arası süreler sigortalı kabul edilerek 01.10.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7. maddesindeki.

“Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri,

borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” düzenlemesi ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı gereği 1479 sayılı Kanunun 24 ve 25. maddeleridir.

1479 sayılı Kanunda sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler de yer almaktadır.

Bunlardan ilki, “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. madde hükmünde, tescilleri yapılmamış ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Kanunun tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.4.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüş, aynı şekilde 1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde;

bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının,

bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982 - 04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gözetildiğinde; Mahkemenin 5510 sayılı Yasanın geçici 54. maddesi ve af kapsamında yaptığı prim ödemeleri gözetilerek 22.03.1985 - 07.08.2005 tarihleri arası Bağ-Kur tespiti yönünden karar isabetli ise de, başvuru ve prim ödeme tarihleri itibariyle ve 1479 sayılı Yasanın “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. maddesi kapsamında 13.09.1973 - 11.01.1976 tarihleri arası süreler yönünden verilen kabul kararı hatalı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, 13.09.1973 - 11.01.1976 tarihleri arasında süreler haricinde kabul edilen sigortalılık süreleri gözetilek, tahsis koşullarıda irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.