Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/6801 K.2019/1008

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan... Demir ve Çelik San. A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 22.05.2007 tarihli iş kazasında vefat eden ....isimli sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin sermaye değerli gelirler, yapılan tedavi masrafları ve ödenen cenaze masrafından oluşan kurum zararının 506 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda, asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmadan önce, 2010/668 E. - 2012/501 K. sayılı dosyadan davanın kabulüne dair verilen karar, dairemizin 17.06.2014 günlü ve 2014/9780 E. - 2014/14935 K. sayılı ilamıyla, özetle “Sigortalının ölümüne neden olan olayda, yaralanan ...ya sarf edilen tedavi giderleri ve ödenen geçici iş göremezlik ödemesine ilişkin eldeki davanın davalıları aleyhine ...

İş Mahkemesinin 2010/666 Esas sayılı dosyası üzerinden açılan rücuan tazminat davasında, davalı işveren % 70, davalı ... % 5, davalı ... % 5, davalı ... % 5, dava dışı... % 1, eldeki davanın sigortalısı olan ...'ın % 1, anılan davanın sigortalısı olan ...'nın ise %13 kusurlu olduğuna dair bilirkişi raporları esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, İskenderun İş Mahkemesinin 2010/666 E. - 2012/500 K. sayılı kararı, Dairemizin 17.06.2014 tarih ve 2014/9781 E. - 2014/14934 K. sayılı ilamı ile onanmıştır.

Mahkemece, aynı olayda diğer çalışan hakkında açılan ve Dairemizce onanarak kesinleşen ... İş Mahkemesinin 2010/666 E. sayılı dosyasındaki rücuan tazminat davasında esas alınan bilirkişi raporları ile eldeki davadaki esas alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada, dosya yeni bir bilirkişi heyetine verilerek, bozma kararındaki İskenderun İş Mahkemesinin 2010/666 E. - 2012/500 K. sayılı dosyaya sunulan kusur raporundaki aynı oranları belirleyen yeni bir kusur raporu alınmış ve bu rapora göre hüküm kurulmuştur.

506 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22. maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı Kurumca işverene ödettirilir. İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasa'nın 26. (5510 sayılı yasa 21), 4857 sayılı Yasa'nın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasa'nın 77. maddesi. “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir.

Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.

İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Somut olayda; dairemizin önceki bozma gerekçesi her ne kadar raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi hususunda ise de bozma kararında bahsedilen davaya konu rapor, aynı kazada yaralanan ... isimli işçinin yaralanması sebebiyle kazaya sebep olan işveren ve üçüncü kişilerin, ... isimli işçinin yaralanmasındaki kusurları ve ...'nın müterafik kusuru olup, eldeki davada ölen ...'ın ölümünde aynı oranda kusurlu sayılması, yöntem olarak hatalıdır. Yine ölen sigortalılara verilen % 1'erden toplam % 2 kusurun onların müterafik kusuru olup olmadığı da irdelenmelidir.

Öte yandan hükme esas alınan kusur raporunda, kazaya kusurlarıyla sebebiyet verenlerin rolleri ve kaza ile sonuçlarına etkileri belirli olmayıp rapor bu haliyle gerekçesizdir. Mahkemece, olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçları irdeleyen, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle belirleyen, denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum ile davalılardan .... Demir ve Çelik San. A.Ş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.