Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/685 K.2018/5310

Dava, yaşlılık aylığı bağlanması ile, ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 30.01.2015 tarihinde tahsis talebinin, 3600 gün şartını yerine getirmediği için reddedildiği, 1997-01.01.2013 tarihleri arasında 2925 sayılı Yasa kapsamında 2880 gün, 02.01.2013-06.03.2013 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında 66 gün sigortalılığı bulunan davacının, 01.01.2013 tarihinde 2925 sayılı ... sigortası durdurulması nedeniyle, ... odası kaydına istinaden 02.01.2013 tarihinde geriye dönük 2926 sayılı ... ... kapsamına alınarak 06.03.2013 tarihinde 2926 ... ... terk işleminin yapıldığı,

davacının 15.02.2013 tarihinde vermiş olduğu Ek-5 ... sigortası talebi ile 2926 ... ... sigortası çakışması nedeniyle Ek-5 ... sigortasının iptal edilmiş olduğu ve Ek-5 ... sigortasına ödemiş olduğu primlerin talep halinde iade edileceğinin davacıya bildirildiği, davacının 31.12.2014 tarihine kadar sigortalı sayılması durumunda bu süreye ilişkin primlerin tamamının ödendiğinin dosya kapsamına göre belli olmadığı, mahkemece, davacının 07.03.2013-31.12.2014 tarihleri arasında Ek-5 kapsamında primi ödenmiş 654 günü bulunduğu belirtilerek,

davalı Kurum tarafından kabul edilmeyen 07.03.2013-31.12.2014 tarihleri arasındaki sürede Ek-5 kapsamında sigortalı sayılması gerektiğinden bahisle 01.02.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına dair hüküm kurulduğu anlaşılmış ise de, söz konusu karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

... veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigortalılığını düzenleyen 5510 sayılı Yasanın Ek 5. maddesi “Ek Madde 5- (Ek: 13/2/2011-6111/51 md.) 4 üncü madde ile isteğe bağlı sigortalılık hükümleri ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmayan, kendi sigortalılıklarından dolayı bu kanunlara göre gelir veya aylık almayan ve 18 yaşını doldurmuş olanlardan; ... veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, örneği Kurumca hazırlanan ve Kurumca belirlenen ilgili muhtarlık, birlik, kuruluş, il veya ilçe ... müdürlükleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanmış belgeleri ile talepte bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılırlar.

Bu madde kapsamındaki sigortalılık; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi dâhil olmak üzere 4 üncü maddeye istinaden sigortalı olarak çalışmaya başlayanların çalışmaya başladıkları tarihten, sigortalılıklarını sona erdirme talebinde bulunanların talep tarihinden, prim borcu bulunanlardan talepte bulunanların primi ödenmiş son günden, gelir ya da aylık talebinde bulunanların aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden ve ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona erer.

Bu madde kapsamındaki sigortalıların 4 üncü madde kapsamında çalışmaları halinde, bu madde kapsamındaki sigortalılıkları sona erer. 4 üncü madde kapsamındaki çalışmanın sona ermesi halinde, bu madde kapsamındaki çalışmasının devam etmesi kaydıyla çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren bu madde kapsamındaki sigortalılıkları kendiliğinden başlar.

... veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar.

Bunlar hakkında bu Kanunun kısa vadeli sigorta kolları bakımından yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası, uzun vadeli sigorta kolları yönünden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile ... sigortası hükümleri uygulanır….” hükmünü içermekte olup; anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, 5510 sayılı Yasanın 4’üncü madde ile isteğe bağlı sigortalılık hükümleri ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmayan, kendi sigortalılığından dolayı gelir veya aylık almayan ve 18 yaşını dolduranlardan;

... veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, örneği Kurumca hazırlanan ve Kurumca belirlenen ilgili birimler tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanmış belgelerle talepte bulunmaları halinde, talepte bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılacağı öngörülmüştür.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, her ne kadar mahkemece davacının 07.03.2013-31.12.2014 tarihleri arasında Ek-5 kapsamında sigortalı olması gerektiğinden bahisle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, söz konusu sigortalılığa ilişkin araştırma yapılmaması yerinde görülmemiş olup, bu kapsamda, davacının geçimini nasıl sağladığı, sürekli ve tam zamanlı çalışıp çalışmadığı, ... işi ile uğraşıp uğraşmadığı yöntemince araştırılmalı, resen tanık araştırması yapılarak bu hususta beyanlarına başvurulmalı, kolluk araştırması da yapılarak, davacının ... işinde süreksiz çalıştığı hususu şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.

2-Kabule göre, davacı, her ne kadar 31.12.2014 tarihine kadar sigortalı sayılmış ise de, bu tarihe kadar sigortalı sayılması halinde prim borcunun bulunup bulunmadığı hususu araştırılmadan tahsise karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

3- Öte yandan, davacının 31.12.2014 tarihine kadar ki primlerinin tamamını ödeyip ödemediği dosya kapsamından anlaşılamadığından, eksik prim olması ve ancak tarımsal faaliyetinin bulunması durumunda, primin ödendiği tarihi takip eden ay başından itibaren aylık şartlarının irdelenmesi gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.