Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/7145 K.2019/10366

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında “...

Mal Müdürlüğü'nün yazısından davalı işyerinin 14.05.2001 tarihinde faaliyete başladığı, davacının imzasını taşıyan Mal Müdürlüğünce tutulan tutanakta, davacının 1.5.2004 tarihinden itibaren çalıştığının tespit edildiği, davalı işyerinden bildiriminin bulunmadığı, denetim raporu ile tespit edilen davalı işyeri çalışanı ... vefat ettiği, başkaca bordro tanığının olmadığı, komşu işyerinde çalışan tanıkların ise davacının çalıştığı tarihlere ilişkin net bilgilerinin bulunmadığı, davalı işyerinin 14.05.2001 tarihinde vergi kaydının olduğu,

kabule karar verilen vergi kaydından önceki çalışma yönünden iş yerinin faaliyette bulunup bulunmadığı yeterince araştırılmadığı, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı işyerinin vergi kaydından (14.5.2001) önce faal olup olmadığı yönünde, davalı işyerine ait elektrik,su, telefon abonelik tarihleri ve ruhsat kayıtları ilgili kurumlardan istenilmeli, davalı işveren ve babası ... ait Bağ-Kur kayıtları celp edilerek, tespite karar verilen 14.9.1997 tarihinden itibaren işyerinin faal olup olmadığı saptanmalı, işyerinden bildirimli bordro tanığı olmadığı dikkate alınarak,

daha detaylı bir araştırma ile davacının çalışmasının geçtiğini iddia ettiği işyerine komşu işyerlerinde çalışan bordrolu tanıklar da dinlenilmek ve önceki dinlenen tanıklarla arasındaki çelişkiler giderilmek suretiyle, davacının babasından dolayı ölüm aylığı almasının fiilen çalışmaya engel teşkil etmeyeceği ve kabule göre, ...

Mal Müdürlüğü kontrol memurluğunca düzenlenen tutanak hak düşürücü süreyi kesmeyeceği ve dava tarihi dikkate alınarak hak düşürücü süreye ilişkin 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi düzenlemesi gözetilmek suretiyle, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi” gerektiği belirtilmiştir.

Davacı, davalı işyerinde 14.09.1997 - 18.06.2007 tarihleri arasında satış elemanı olarak çalıştığını, çalışmalarının bildirilmediğini belirterek hizmetinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece, kolluk tarafından tespit edilen kamu tanıklarının beyanları dikkate alınarak 2005 yılından sonra çalışma bulunmadığı, hak düşürücü sürenin geçdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece, vergi Bağ-Kur kayıtları, işyerine ilişkin eleştirik, su abonelikleri vs delillerden uyuşmazlık konusu dönem içerisinde işyerinin faal olduğu yönündeki tespit isabetli ise de, kamu tanıklarının çelişkili beyanları ve yeterli araştırma yapılmaksızın karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

Mahkemece yapılacak iş; davacı tarafından sunulan fotoğrafların davalı işyerinde çekilip çekilmediği, fotoğrafta gözüken şahıs ve sahışların davacı ve işyeri çalışanları olup olmadığı araştırılmalı, gerekirse mahalinde keşif yapılıp belirlenmeli, telefon kayıtları celp edilerek davacı ile davalı işveren arasında iletişim aralığı denetlenmeli, bordro tanığı bulunmamakla birlikte davacıdan sonra Şebnem isminde bir şahsın çalışmaya başladığı beyan edildiğinden,

... ismindeki şahısın tanık olarak dinlenilerek çalışmaya başladığı tarih tespit edilmeli, tahkikat genişletilerek uyuşmazlık konusu döneme ilişkin Belediye Başkanlığından komşu işyeri ruhsat sahipleri,

vergi dairesi müdürlüğünden komşu işyeri mükellefleri ve Sosyal Güvenlik Kurumundan komşu işyeri işveren ve çalışanları tespit edilmeli ve var ise komşu işyeri muhtarlık kayıtları celp edilerek çalışmayı bilebilecek şahısların resen tespiti yapılarak beyanlarına başvurulmalı önceden dinlenen tanıklar ile sonra dinlenecek olan tanıklar arasında çelişki olursa giderilmeli gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.