Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/7280 K.2019/476

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası nedeniyle yaralanan sigortalıya yapılan sağlık yardımlarının tahsili istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanunun 63. maddesindeki düzenlemeye göre, üçüncü bir kimsenin suç sayılır hareketi ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir halin doğmasında, Kurum, sigortalı veya hak sahiplerine gerekli bütün yardımları yapar. Ancak, Kurum, yapılan bu yardımların ilk peşin değeri için üçüncü kişilere, istihdam edenlere ve diğer sorumlulara rücu eder. Yani üçüncü kişiler, taksirli veya kasıtlı olarak Bağ-Kur sigortalısına veya hak sahiplerine, sağlık yardımı yapılmasına, malullük, yaşlılık ve ölüm aylıkları bağlanmasına neden olursa, Kuruma, bu yardımları rücuan geri isteme hakkı veren bir yasal düzenlemedir.

İnceleme konusu davada; sigortalı, 17.10.2003 tarihinde ...'in yönetimindeki traktörün çektiği çeltik kurutma makinasının üzerinde, makinanın elektrik ve telefon tellerine çarpmaması için ... ile ...'in telleri kaldırdığı halde elektrik çarpması sonucu yere düşerek yaralanmış, kaza nedeniyle yapılan masrafların ...'in babası ... tarafından Kurumdan talep edilmesi üzerine Kurum tarafından 14.04.2004 tarihinde ...'e 21.283,75 TL sağlık yardımı yapılmıştır.

Olay nedeniyle doğan kurum zararının 6.283,75 TL'sinin ... ve ...’den tahsili talebiyle rücuan alacak davası açılmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş mahkemesi sıfatıyla) 2007/71 Esas, 2011/278 Karar sayılı 24.05.2011 tarihli kararı ile davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden talep gibi kabule karar verilmiş ve karar Dairemizin 08.11.2012 tarihli ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.

Bu dosyada alınan 14.06.2010 tarihli kusur bilirkişi raporunda traktör sahibi ... %20, ... %50, kazalı ... ise %30 oranında kusurlu bulunduğundan bakiye kurum alacağının tahsili için ... ve ... aleyhine işbu davanın ikame edilerek ...'ten 8.614,87 TL, ...'ten 14.898,62 TL kurum alcağının sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilinin talep edilmiş, yargılama esnasında kesinleşen karar ile hüküm altına alınan 6.283,75 TL'nin Kuruma ödendiğinin tespit edildiğinden bahisle mahkemece bu miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

8.614,87 TL'nin 14.04.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline yönelik önceki hüküm Dairemizin 25.12.2017 tarihli ilamı ile kazalının davalı ...'in oğlu olup olmadığının araştırılması, oğlu olması halinde 1479 sayılı Yasanın 63/3 maddesi gereğince rücu edilmezlik söz konusu olacağından bu maddenin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi, ilk rücu davasında hükmolunan miktarın ödenmesine ilişkin 13.03.2012 ve 11.04.2012 tarihli ödeme belgelerinin dosya içerisine getirtilerek,

gelen belgelere göre dava açıldıktan sonra ödeme var ise davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği hususunun gözetilmesi ve toplam miktar üzerinden Kurum lehine vekalet ücretine karar verilmesi gerektiği yönlerinden bozulmuş ve bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davalı ...’e açılan davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, 1.900,16 TL'nin ...’ten tahsiline, 6.283,75 TL'nin yargılama sırasında ödenmiş olduğu anlaşıldığından bu miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

1) Dosyada bulunan nufüs kayıt örneğinden kazalı ...’in davalı ...’in oğlu olduğu anlaşılmakla, 1479 sayılı Yasanın 63/3 maddesi gereğince rücu edilemezlik söz konusu olduğundan davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi yerindedir. 2) Mahkemece Davalı ... yönünden %37.5 kusur oranı üzerinden hüküm kurulmuş ise de kesinleşen rücu dosyasında davalının kusuru %50 olarak tespit edilmiş olduğundan bu kusur oranı üzerinden değerlendirme yapılmaması hatalıdır.

Ancak dosya kapsamından, ... hakkında 23.07.2011 tarihinde 6.283,75 TL asıl alacak, faiz, vekalet ücreti ve masraflar olmak üzere toplam 14.525,05 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının 13.02.2012, 09.03.2012, 11.04.2012 ve 11.05.2012 tarihlerinde icra dosyasına toplam 18.600,00 TL ödemede bulunduğu anlaşılmaktadır.

Toplam kurum zararı 21.283,75 TL olup, davalı ...’in %50 kusur oranı üzerinden sorumlu olduğu miktar hesaplanarak, ilk karar ile hüküm altına alınan ve ödenen miktar da çıkartıldığında bakiye kurum alacağının 4.358,12 TL olduğu görülmektedir. İcra dosyasında da toplam 14.525,05 TL üzerinden takip yapıldığı halde davalı tarafından toplam 18.600,00 TL’nin ödenmesi karşısında.

İcra dosyasına yapılan fazla ödemenin nedeni araştırılarak tespit edilmeli, fazla ödemenin faiz mi asıl alacak mı olduğu belirlenmeli, bakiye kalan asıl alacağın tahsil edildiğinin anlaşılması halinde davanın konusuz kalacağının gözetilmesi, araştırma sonucunda bakiye alacağın olduğunun tespiti halinde bu miktara hükmedilmesi gerekmektedir.

Mahkemece yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.