Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/939 K.2019/8526

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I- İSTEM

Davacı, dava dilekçesi ile 18.12.2008 günlü iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelirler, yapılan ödemeler nedeniyle meydana gelen kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş olup, ıslah dilekçesi ile de, müteselsil sorumluluk dikkate alınarak davalı şirketten tahsilini istediği anlaşılmıştır.

II- CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; ölüm olayında işverenin kusur veya ihmalinin olmadığını, olayla ilgili yapılan ceza yargılamasında sunulan bilirkişi raporunda sigortalı Galip Ertürk'ün olayda asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, iş teftiş kurulu başkanlığının raporunun mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmadığını ve taraflarınca kabul edilmediğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile ; Kurum sigortalısı hak sahipleri olan eşi ...'e bağlanan 18.948,23 TL, kızı ...'e 12.853,21 TL peşin sermaye değerli gelir toplam 31.801,44 TL kurum zararından kurum sigortalısının eşine bağlanan 18.948,23 TL'lik gelir yönünden onay tarihi olan 27/10/2009 tarihinden, kızı ...'e bağlanan 12.853,21 TL gelir yönünden onay tarihi olan 13.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı Kurum vekili istinaf yolu ile dilekçesinde, davalıların tam kusurlu olup Kurum zararının tamamından sorumlu olduklarını, kısa ve gerekçeli karar arasında fark bulunduğunu; Davalılar vekili istinaf yolu ile dilekçesinde müvekkillerinin kusuru bulunmadığını, kazalının ağır kusurunun illiyet bağını kestiğini, kısa ve gerekçeli karar arasında fark bulunduğunu ileri sürmektedirler

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesi;

1-Davacı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esestan reddine,

2-Davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne,

3- ... 27. İş Mahkemesinin 20.12.2016 gün ve 2016/ 671 E. - 2017/ 690 K. sayılı hükmün kaldırılmasına, yerine,

4-Davalılar ... ve ... haklarında açılan davanın husumet nedeniyle reddine,

5- Davalı Mim. Müh. İnş. Çelik End. San ve Tic A.Ş. hakkında açılan davanın KABULÜ ile 31.801,44 TL'nin, sigortalının eşine bağlanan 18.948,23 TL'lik gelir yönünden onay tarihi olan 27.10.2009 tarihinden, kızına bağlanan 12.853,21 TL gelir yönünden onay tarihi olan 13.7.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile işbu davalıdan alınıp davacı Kuruma verilmesine, karar verilmiştir.

IV- TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı taraf vekili, aynı istinaf gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Davacı kurum. 18.12.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan yapılan ödemelerin tahsilini istemiş, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hakimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir.

Bu nedenle, hukuk hakiminin, ceza hakiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağı saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkumiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, Sayı 2, 2007, s.45-61) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, hükme esas alınan kusur raporuna göre, davalı işveren şirket % 60, kazalı sigortalının % 40 oranında kusurlu oldukları kabul edilmek suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmış ise de, ceza dosyasında kusurlu bulunarak mahkum olan davalı şirket Yönetim Kurulu Başkanı ... ile Yönetim Kurulu üyesi ... yönünden kusur incelemesi yapılmadığı anlaşılmıştır.

Ceza dosyasının kesinleştiği anlaşılmakla, ceza davasında kusurlu bulunarak mahkum olan ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı alan ... ile ...'ye zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde az da olsa bir miktar kusur verilmesi gereği gözetilerek, eldeki dosya ile ceza dosyasında alınan kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeli, bu kapsamda iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman bilirkişi kurulundan yeniden kusur raporu alınarak,

ilk kararı davalı işverenin temyiz etmemesi nedeniyle kurum lehine oluşacak usuli kazanılmış hak gözetilmeli, şayet gerçek kişi davalılara bir kusur verilecek ise bu kusurun kazalı işçinin kusurundan verilmesi gerekeceği, artık işverenin kusurunun kesinleşmiş olacağı hususu gözetilmek suretiyle sonuca gidilmelidir.

2-Kabule göre de; ıslah ve teselsül kapsamında davalı şirketten talepte bulunulabilir ise de; Mahkemece davalıların teselsül sorumluluklarının bulunup bulunmadığı belirlenmeden ve gerçek kişilere yöneltilmiş bir dava olup olmadığı yönünde davacı beyanı alınmaksızın, gerçek kişi davalılara yönelik davanın husumet yönünden reddine dair karar hatalı olup bozmayı gerektirir.

Mahkemece yukarıda belirtilen fiili ve hukuki durumlar dikkate alınmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.