Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2018/982 K.2019/9319

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince davalı Kurum’un istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; 01.01.2011-01.01.2013 tarihleri arasında Kurumca iptal edilen çalışma sürelerinin tespitini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından düzenlenen 31.01.2013 tarihli raporda, işyerinin gayrifaal olduğunun tespit edildiğini, işyerinin 22.02.2011 tarihi itibariyle kanun kapsamından çıkarıldığı, sonraki bildirimlerin Kurum tarafından re'sen iptal edildiğini, davacının iddia ettiği dönemlerde çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Davalı Kurum’un istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Babaeski Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/325 Esas 2016/410 Karar sayılı 31.10.2016 tarihli kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının 01.01.2011 - 22.02.2011 tarihleri arası sigortalılığı iptal edilmediğinden bu döneme ilişkin tespit talebinin hukuki menfaat yokluğu nedeniyle reddine, davacının 22.02.2011-31.01.2012 tarihleri arasında ... sicil numaralı davalı işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

BAM kararına karşı Feri Müdahil Kurum vekili; tanıkların davacının komşu işyerlerinden arkadaşları ve aynı beldeden arkadaşları olduğunu, Kurum kayıtlarının esas olduğunu belirterek yeterli araştırma yapılmadan verilen kararın hatalı olduğu gerekçesiyle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Taraf sıfatına; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır.

Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya, hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288).Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer.

Mahkemece, davalı gösterilen Remar Mak. ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti.‘ne usulüne uygun hiç tebligat yapılmaksızın şirketin yetkilisi sıfatıyla ... adlı kişinin mernis adresine tebligat yapıldığı ve davaya bu şekilde bakıldığı anlaşılmaktadır. Davalı şirketin, ticaret sicil kaydının araştırılarak, terkin edilmiş olması halinde şirketin ihya edilmesi için yasal prosedür işletilmek suretiyle dava dilekçesi ve usulü işlemlere ilişkin tebliğatların davalı şirkete yöntemince tebliği ve taraf teşkili sağlanmalıdır. Mahkemece, usulüne uygun olarak davalı şirkete tebligat yapmaksızın davalının cevap ve savunma hakkı kısıtlanarak davanın esasına girilip hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, sair yönler incelenmeksizin davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.