Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2019/165 K.2019/1582

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 19.08.2006 tarihli iş kazası sonucu % 18,2 oranında sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan tedavi masraflarının rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesidir.

1- 506 sayılı Kanunun 26. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalının Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasanın 26., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi. “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir.

Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.

İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Somut olayda; dosya kapsamından ASKİ'den ihaleyle ...'daki su deposu yapım işini alan ... Makina San.A.Ş.'nin, sözleşmeyle bir kısım işi taşeron ....'ne verdiği, bu şirketin işi alt taşeron .... Uluslararası Tic. ve ...Ltd.Şti.'ne yaptırdığı anlaşılmakta ise de dosya içerisinde sözleşmeler bulunmamaktadır. Bu husus kusur raporlarında da belirtilmiş olup sözleşme hükümleri irdelenmeksizin kusur oranı belirlenerek hüküm kurulmuştur.

Mahkemece taraflar arasındaki tüm sözleşmeler getirtilip, ASKİ de dahil davalılar arasındaki Asıl-Alt işveren ilişkisi irdelenmeli, bu kapsamda davalıların kusur oranları yeni bir bilirkişi raporu alınarak yeniden belirlenmelidir.

2- 506 sayılı Yasanın 92/2 hükmüne göre; “Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanmadan önce iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından bağlanan ve sermayeye çevrilen gelirler ile yaşlılık sigortasından yapılacak toptan ödemelerde bu fıkra hükmü uygulanmaz.”

Dosya kapsamından sigortalının 01.12.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya başladığı anlaşılmakla; 506 sayılı Yasanın 92. maddesinin aylığa mı, gelire mi uygulandığı araştırılıp, gelire uygulandığının anlaşılması durumunda, gelirin, anılan madde uygulandığında ilk peşin değeri ve gelirin bağlandığı tarihten 92. maddenin uygulandığı tarihe kadar fiili ödeme miktarının da sorularak, itiraz halinde bilirkişi incelemesiyle tutar net olarak belirlenmelidir.

3- Sigortalının kaza tarihinde.... Tıbbi Malzemeler A.Ş. adlı işyeri çalışanı olduğu anlaşılmakla; işçinin işvereni ile davalı ... Uluslararası Tic. ve Müt. Ltd. Şti. arasında geçici iş ilişkisi olup olmadığı da irdelenmeli, oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.